Analiza formalno-prawnych i praktycznych aspektów tworzenia oraz funkcjonowania grupy VAT w Polsce w świetle regulacji krajowych i unijnych

Niniejsza praca stanowi próbę kompleksowej analizy formalno-prawnych oraz praktycznych aspektów tworzenia i funkcjonowania grup VAT w Polsce, przeprowadzoną w kontekście zarówno krajowych, jak i unijnych regulacji prawnych. Instytucja grupy VAT, jako nowy mechanizm w polskim porządku prawnym, została wprowadzona w celu uproszczenia rozliczeń podatku VAT między podmiotami powiązanymi oraz redukcji obciążeń administracyjnych. Celem pracy jest systematyczne omówienie przesłanek materialnoprawnych i formalnych warunkujących możliwość utworzenia grupy VAT, zasad jej bieżącego funkcjonowania, a także praktycznych trudności interpretacyjnych związanych ze stosowaniem przepisów. Praca obejmuje m. in. zagadnienia takie jak: przesłanki powstania grupy VAT, jej struktura organizacyjna, odpowiedzialność podatkowa członków, relacje wewnątrzgrupowe i z podmiotami zewnętrznymi, a także kwestie związane z odliczaniem podatku naliczonego oraz obowiązkami ewidencyjnymi i sprawozdawczymi. Efektem przeprowadzonych badań jest nie tylko przedstawienie aktualnego stanu prawnego, lecz również krytyczna ocena efektywności zastosowanych rozwiązań oraz identyfikacja obszarów wymagających doprecyzowania legislacyjnego. W konkluzji sformułowano postulaty de lege ferenda, zmierzające do dalszego usprawnienia funkcjonowania grup VAT w Polsce w duchu spójności z prawem unijnym oraz zasadą neutralności podatkowej.

This thesis offers a comprehensive legal and practical analysis of the establishment and operation of VAT groups in Poland, taking into account both national legislation and relevant European Union legal frameworks. Introduced as a new mechanism within the Polish tax system, the VAT group aims to simplify VAT settlements between related parties and to reduce administrative burdens. The objective of this study is to provide a systematic examination of the substantive and formal requirements for the formation of a VAT group, the principles governing its ongoing functioning, as well as the interpretative and practical challenges arising from the application of the pertinent provisions. The scope of the analysis includes, inter alia, the legal conditions for establishing a VAT group, its organizational structure, the tax liability of its members, intra-group relations and interactions with third parties, as well as issues related to input VAT deduction and statutory record-keeping and reporting obligations. In addition to outlining the current legal status, this thesis also presents a critical evaluation of the effectiveness of the implemented solutions and identifies areas in need of legislative clarification. The final part of the work formulates de lege ferenda proposals aimed at enhancing the functioning of VAT groups in Poland, in line with EU law and the principle of tax neutrality.