Beyond hard data: the role of narratives in understanding social phenomena and human behavior

Narracja to uporządkowana opowieść, która łączy wydarzenia w spójną całość. Wychodząc od tej definicji, niniejsza dysertacja łączy podejście teoretyczne z analizą metodologiczną i badaniami empirycznymi, mając na celu zrozumienie, w jaki sposób narracje kształtują ludzkie zachowania. Tradycyjne modele ekonomiczne często pomijają elementy trudne do ujęcia ilościowo, takie jak emocje i narracje. Praca wpisuje się w nurt ekonomii narracyjnej, nawiązując jednocześnie do dorobku ekonomii behawioralnej. Rozdział pierwszy jest przeglądem teoretycznym. Definiuje pojęcie narracji i umiejscawia ją w teoriach klasycznej i behawioralnej ekonomii. Pokazane jest jak uwzględnienie narracji rozwiązuje kryzysy epistemologiczne, w szczególności kryzys racjonalności, znaczenia i nadmiaru danych. Przedstawiona jest również metoda mieszana (ang. mixed-method) badania narracji, która łączy podejścia ilościowe i jakościowe. Rozdział drugi stosuje proponowaną metodę do zbadania narracji dotyczącej nierówności ekonomicznych w podręcznikach akademickich. Mimo omawiania tego samego pojęcia, podręczniki ekonomiczne skupiają się głównie na statystycznych metodach mierzenia nierówności, podczas gdy socjologiczne zgłębiają ich przyczyny teoretyczne i historyczne. Rozdział trzeci prezentuje typologię analizy danych tekstowych (text mining, NLP). W jego części empirycznej zaprezentowano budowę indeksu narracji klimatycznej dla „The Guardian” i „The Sun” przy użyciu metod NLP. Uzyskany indeks stanowi podstawę analiz przedstawionych w rozdziale piątym. Rozdział czwarty opisuje opracowanie zharmonizowanej bazy danych LabFam Individual Biographies (LIB), obejmującej biografie rodzinne i zawodowe dla Wielkiej Brytanii, Stanów Zjednoczonych, Szwajcarii, Niemiec i Australii. Baza ta umożliwia analizę zaprezentowaną w rozdziale piątym. Rozdział piąty ilustruje praktyczne zastosowanie LIB. Badanie w tym rozdziale łączy indeks narracji stworzony w rozdziale trzecim z danymi demograficznymi LIB. Pokazane jest, że narracja dotycząca zmian klimatycznych ma znaczenie dla podjęcia decyzji o posiadaniu pierwszego dziecka dla ludzi deklarujących pro-środowiskowe postawy w Wielkiej Brytanii. Niniejsza dysertacja kierowana jest do dwóch grup odbiorców: z jednej strony do badaczy narracji, z drugiej, do naukowców zajmujących się badaniami demograficznymi w perspektywie porównawczej. Praca ta proponuje spójne ramy teoretyczne oraz zestaw narzędzi badawczych, wspierając rozwój nauk społecznych, w których narracja stanowi istotny element analizy. Wnosi wkład zarówno w obszar teorii, jak i metodologii, oraz udostępnia otwarte zasoby, które ułatwiają łączenie narracji z analizą ludzkich zachowań.

In a world saturated with information, traditional economic models often overlook the role of narrative—elements that cannot be easily reduced to numbers. The thesis situates itself within the field of narrative economics and draws on the contributions of behavioral economics. Chapter One serves as a theoretical introduction to integrating narrative into economic theory, linking the premises of information theory with classical economic thought. It discusses three contemporary, interrelated epistemological crises—of rationality, of meaning, and of data overload—pointing to narrative as one possible avenue for addressing them. It also proposes a research framework based on a mixed-methods approach that combines quantitative and qualitative techniques. Chapter Two illustrates the application of mixed methods approach as suggested in Chapter 1 to the analysis of academic textbooks, comparing how economics and sociology present the problem of inequality. Chapter Three introduces a typology linking types of textual sources with appropriate analytical methods, enabling the construction of indices measuring attention, sentiment, uncertainty, and narrative structures. Empirical section demonstrates the process of building, using natural language processing (NLP) techniques, indices that quantify the salience of climate change over time based on content analysis of The Guardian and The Sun. Chapter Four addresses the issue of research replicability in the social sciences by introducing the LabFam Individual Biographies (LIB) database. It details the harmonization of data for five countries in the context of fertility, marriage, cohabitation, and employment. Chapter Five integrates the findings from Chapters Three and Four in an empirical study on the relationship between media narratives on climate change and the likelihood of having a first child in the United Kingdom. Using the climate narrative index from Chapter Three and the harmonized LIB data discussed in Chapter Four, it explores how public discourse on climate change—combined with individual attitudes, ecological habits, and political views— shapes reproductive behavior. Taken together, the dissertation offers a coherent theoretical framework and a set of research tools that advance the development of social sciences attentive to narrative. It contributes to both theory and methodology and provides open resources that facilitate linking narrative analysis with the study of human behavior in the social sciences.