Misja Tadeusza Mazowieckiego jako Specjalnego Sprawozdawcy Komisji Praw Człowieka ONZ w byłej Jugosławii (1992–1995). Przebieg i konsekwencje.

Celem niniejszego opracowania jest analiza przebiegu i konsekwencji misji Tadeusza Mazowieckiego jako Specjalnego Sprawozdawcy Komisji Praw Człowieka ONZ w byłej Jugosławii, którą pełnił w latach 1992-1995. Posłużyło do niej kompleksowe zbadanie dostępnej dokumentacji i literatury dotyczącej realizacji powierzonego mu mandatu i jej skutków. Ustalono wszystkie osiągnięcia misji do momentu jej zakończenia, które bezpośrednio przyczyniły się do poprawy sytuacji w regionie, jak ustanowienie sieci biur terenowych monitorujących respektowanie praw człowieka i prawa humanitarnego czy wpływ na powołanie Międzynarodowego Trybunału Karnego dla byłej Jugosławii. Na ich podstawie określono również znaczenie misji Mazowieckiego dla dalszego rozwoju i działalności międzynarodowych mechanizmów chroniących prawa człowieka, czego egzemplifikacją stała się zreformowana Rada Praw Człowieka ONZ i instytucja jej specjalnych sprawozdawców. Na podstawie analizy treści orzecznictwa MTKJ zbadano, w ilu procentach wyroków I instancji powołano się na ustalenia Specjalnego Sprawozdawcy, co jednoznacznie stanowi o jego wpływie na późniejsze karanie sprawców zbrodni popełnionych w byłej Jugosławii. Konkluzją niniejszej pracy jest stwierdzenie, że misja Tadeusza Mazowieckiego w byłej Jugosławii była niezależnie od ograniczeń strukturalnych mandatu sukcesem na wielu płaszczyznach. Szczególnie stanowi o tym jej oddziaływanie w perspektywie długookresowej na ewolucję systemu ochrony praw człowieka ONZ.