Muzyka jako zwierciadło emocji: między empatią a projektowaniem własnych stanów emocjonalnych w procesie współtworzenia znaczeń na przykładzie koncertu Chopina

W czym leży emocjonalna siła muzyki? Od czego zależy jakie znaczenie nadawane jest utworom muzycznym oraz sposób ich emocjonalnego doświadczania? Jaką rolę mają w tym właściwości słuchacza? Aby odpowiedzieć na te pytania, zaproszono studentów zagranicznych na koncert muzyki Fryderyka Chopina połączony z badaniem kwestionariuszowym. Sprawdzano czy empatia, nastrój, informacje kontekstowe, a także dreszcze oraz pobudzenie pamięci autobiograficznej wiążą się z intensywnością odczuwanych i dostrzeganych emocji. Zgodnie z przewidywaniami okazało się, że empatia istotnie koreluje z większą intensywnością odczuwanych i dostrzeganych emocji oraz mniejszą między nimi różnicą. Udało się także wykazać związek pomiędzy nastrojem a rodzajem dostrzeganych emocji, a także, że silniejszym doświadczeniom emocjonalnym towarzyszą uczucia dreszczy oraz przywoływanie osobistych wspomnień. Eksperymentalnie wykazano, że smutny nastrój zwiększa intensywność dostrzeganych w utworze emocji smutku i melancholii. Nie potwierdzono hipotezy o wpływie informacji kontekstowych na emocje postrzegane. Badanie replikuje uzyskane przez innych badaczy wyniki oraz wyznacza nowe kierunki poszukiwań w ramach psychologii muzyki.

Where does the emotional power of music lie? What determines the meaning attributed to musical works and the way they are emotionally experienced? What role do listener characteristics play? To address these questions, international students were invited to a concert of Fryderyk Chopin’s music combined with a questionnaire study. The research examined whether empathy, mood, contextual information, as well as chills and the activation of autobiographical memory are related to the intensity of felt and perceived emotions. As predicted, empathy was found to significantly correlate with higher intensity of both felt and perceived emotions, as well as with a smaller discrepancy between them. A relationship was also demonstrated between mood and the type of perceived emotions and stronger emotional experiences were accompanied by chills and the recollection of personal memories. The experiment showed that a sad mood increases the intensity of perceived sadness and melancholy in music. The hypothesis regarding the influence of contextual information on perceived emotions was not confirmed. The study replicates findings obtained by other researchers and sets new directions for inquiry within the psychology of music.