Analiza artystyczna nagrobka Jana i Katarzyny Modzelewskich w Luszynie

Praca poświęcona została pomnikowi nagrobnemu Jana i Katarzyny Modzelewskich w Luszynie z 1596 roku. Jej celem było zbadanie nagrobka pod kątem stylistycznym, konstrukcyjnym i dekoracyjnym oraz omówienie jego wymowy ideowej. Analizie poddano funkcję pomnika, program heraldyczny, treść inskrypcji oraz kontekst kulturowy i społeczny związany z jego powstaniem i dalszymi dziejami. W pracy zamieszczony został szczegółowy opis nagrobka, który był pomocny przy zestawieniu go z innymi nagrobkami piętrowymi z XVI i początku XVII wieku. Przy rekonstrukcji historii zabytku, pomocne były nieznane dotąd źródła archiwalne – dwa plany kościoła w Luszynie, na których zaznaczono położenie pomnika. Odkrycie to potwierdziło wcześniejsze przypuszczenia badaczy dotyczące przesunięcia nagrobka, a dodatkowo pozwoliło zawęzić datowanie tego wydarzenia i wskazać na nieudokumentowaną dotychczas renowację świątyni. W wyniku przeprowadzonych analiz udało się odczytać treści ideowe pomnika nagrobnego w kontekście staropolskiej heraldyki. Przeprowadzona analiza formalna zachowanej rzeźby pozwoliła wysunąć hipotezę o autorstwie Willema van den Blocke. Rzeźbione postacie zmarłych wykazują podobieństwo do nagrobków Ture Bielke z Linköping i Piotra Tarnowskiego z Łowicza.

The thesis is devoted to the funerary monument of Jan and Katarzyna Modzelewski in Luszyn, dated 1596. Its aim was to examine the tombstone in terms of style, construction and decoration, as well as to discuss its ideological significance. The analysis focused on the monument’s function, heraldic program, inscription content and the cultural and social context related to its creation and later history. The work includes a detailed description of the tomb, which was useful for comparing it with other multi-tiered monuments from the 16th and early 17th centuries. In reconstructing the history of the artifact, previously unknown archival sources proved helpful – two plans of the church in Luszyn marking the monument’s location. This discovery confirmed earlier scholarly assumptions about the monument’s relocation, while also narrowing the timeframe of this event and pointing to a previously undocumented renovation of the church. As a result of the analyses, the ideological content of the funerary monument was interpreted in the context of Polish heraldry. The formal analysis of the preserved sculpture made it possible to put forward a hypothesis about the authorship of Willem van den Blocke. The carved figures of the deceased show similarities to the tombs of Ture Bielke in Linköping and Piotr Tarnowski in Łowicz.