Próby regulacji wzbogacania uranu przez Iran

Poniższa praca dotyczy rozwoju irańskiego programu atomowego, w szczególności jego potencjalnie militarnego aspektu oraz prób utworzenia systemu kontroli, podejmowanych przez międzynarodowe podmioty, w celu uniemożliwienia pozyskania przez Teheran broni jądrowej, skupiając się przede wszystkim na zapewnianiu dostępu Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej do ośrodków nuklearnych i nadzoru nad aktywnością mogącą mieć zastosowanie wojskowe, jak na przykład wzbogacanie uranu. W pracy opisana została historia tych interakcji, od początków programu jądrowego za rządów szacha, przez wczesną politykę nuklearną Islamskiej Republiki i prowadzenie niezadeklarowanych działań w rozwoju programu, rozpoczęty w 2002 roku kryzys atomowy i wynikające z niego działania ONZ, negocjacje i zawarcie porozumienia atomowego w 2015, do jego wypowiedzenia przez Stany Zjednoczone w 2018 i trwające próby jego reaktywacji, którym towarzyszy rozbudowa irańskiego potencjału nuklearnego. Zaprezentowane zostały czynniki, które na przestrzeni lat wpływały na przebieg dyplomacji nuklearnej z Iranem. Praca zawiera również przedstawienie możliwych kierunków rozwoju wydarzeń w najbliższej przyszłości, związanych z obecną sytuacją oraz wyborami prezydenckimi w Iranie i w Stanach Zjednoczonych.

The following thesis tackles the topic of Iran's nuclear program, especially its potentially military aspect and the attempts made by international actors in order to establish a system of control that would prevent Tehran from acquiring nuclear weapons, focusing mainly on the issues of access to nuclear ficilities for International Atomic Energy Agency's inspectors and supervision of activities that might have military use, as for example Uranium enrichment. The thesis describes the history of such interactions, from rule of the Shah, through early nuclear politics of the Islamic Republic and undeclared nuclear activities, nuclear crisis that begun in 2002 and subsequent UN actions, negotiations and reaching of the nuclear deal in 2015, to USA's withdrawal from the deal and attempts to revive it complemented with development of Iran's nuclear potential. Factors, that influenced the course of nuclear diplomacy with Iran were presented. The thesis also includes desriptions of possible ways the issue might develop in near future considering current situation and presidential elections in USA and Iran.