Umowa surogacji jako stosunek pracy w prawie Unii Europejskiej

Niniejsza praca magisterska porusza zagadnienie kwalifikacji prawnej umowy surogacji w świetle prawa Unii Europejskiej, a w szczególności stawia pytanie, czy stosunek prawny powstający między stronami takich umów wykazuje cechy stosunku pracy w rozumieniu autonomicznego pojęcia pracownika wypracowanego w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Temat ten leży na pograniczu prawa, medycyny oraz etyki, co sprawia, że jego analiza wymaga podejścia interdyscyplinarnego. Przeprowadzona analiza prowadzi do wniosku, że umowa surogacji nosi znamiona atypowego stosunku pracy, lecz jej jednoznaczna kwalifikacja prawna jest niemożliwa bez szerokiej analizy prawnej, społecznej, medycznej i etycznej. Kluczowym problemem pozostaje luka regulacyjna zarówno na poziomie krajowym, jak i unijnym. Wobec narastających wyzwań demograficznych, rosnącej skali zjawiska oraz jego transgranicznego wymiaru, brak regulacji nie jest stanem neutralnym. Niniejsza praca stanowi element dyskusji na rzecz wypracowania na poziomie unijnym minimalnych standardów ochrony surogatek niezależnie od ostatecznej kwalifikacji prawnej łączącej je umowy surogacji.

This master's thesis addresses the issue of the legal classification of surrogacy agreements under European Union law, and in particular raises the question of whether the legal relationship arising between the parties to such agreements exhibits the characteristics of an employment relationship within the meaning of the autonomous concept of worker developed in the case law of the Court of Justice of the European Union. This subject lies at the intersection of law, medicine, and ethics, which means that its analysis requires an interdisciplinary approach. The analysis conducted leads to the conclusion that a surrogacy agreement bears the hallmarks of an atypical employment relationship, but that its unambiguous legal classification is impossible without a broad legal, social, medical, and ethical analysis. The key problem remains a regulatory gap at both the national and EU level. In the face of growing demographic challenges, the increasing scale of the phenomenon, and its cross-border dimension, the absence of regulation is not a neutral state of affairs. This thesis forms part of a discussion aimed at developing, at the EU level, minimum standards of protection for surrogate mothers, regardless of the ultimate legal classification of the surrogacy agreement binding them.