KRYMINALIZACJA POSIADANIA NARKOTYKÓW W POLSKIM PRAWIE KARNYM NA TLE ART. 62 I ART. 62A USTAWY O PRZECIWDZIAŁANIU NARKOMANII - PROBLEMY INTERPRETACYJNE

Niniejsza praca podejmuje problematykę kryminalizacji posiadania narkotyków, ze szczególnym uwzględnieniem art. 62 oraz art. 62a Ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oraz wynikających z ich konstrukcji i praktyki stosowania problemów interpretacyjnych. Jej celem jest w pierwszej kolejności wykazanie istnienia problemów związanych z interpretacją pojęć ,,nieznacznych” ilości oraz ,,znacznych ilości”, które zdają się powodować, że obecny model kryminalizacji posiadania narkotyków nie zapewnia jednolitości stosowania prawa. Równocześnie celem niniejszej pracy jest wykazanie potrzeby dokonania zmian legislacyjnych ukierunkowanych na zwiększenie przewidywalności prawa i ograniczenie nierówności w traktowaniu obywateli, a także ocena wybranych propozycji rozwiązań prawnych mogących się temu przysłużyć. W pracy przedstawiono kluczowe kwestie definicyjne związane z przestępstwem posiadania narkotyków, jak również omówiono problematykę tego zagadnienia w ujęciu historycznym oraz aksjologicznym. Ponadto dokonano szczegółowej analizy dogmatyczno-prawnej przepisów regulujących to zagadnienie. W pracy zawarto również rozważania dotyczące praktyki stosowania tych przepisów oraz analizę wybranych aspektów karnoprocesowych. W końcowej części przedstawiono i poddano ocenie propozycje zmian legislacyjnych odnoszących się do statusu prawnego posiadania narkotyków, ze szczególnym uwzględnieniem obecnie procedowanych zmian legislacyjnych. Rozważania przeprowadzone w ramach pracy prowadzą do wniosków, iż model kryminalizacji posiadania narkotyków, oparty na art. 62 u.p.n. i art. 62a u.p.n., nie zapewnia jednolitości stosowania prawa przez organy ścigania i sądy. Powoduje bowiem odmienne rozstrzygnięcia w podobnych stanach faktycznych. Ponadto wynikająca z obecnych uregulowań praktyka organów stosujących prawo, sprawia również, że zacierają się granice między typem podstawowym i kwalifikowanym przestępstwa posiadania narkotyków. Uzyskane wnioski implikują potrzebę dokonania zmian legislacyjnych, zwiększających przewidywalność prawa oraz ograniczających nierówności w traktowaniu obywateli. Ocena przedstawionych propozycji zmian legislacyjnych prowadzi natomiast do wniosku, że zarówno wprowadzenie tabel wartości granicznych ,,nieznacznej ilości” w formie wytycznych Prokuratora Generalnego, jak i wprowadzenie procedowanego projektu ustawy depenalizującego posiadanie konsumenckich ilości konopi innych niż włókniste może w dużym stopniu realnie wpłynąć na poprawę sytuacji w zakresie zidentyfikowanych problemów.

The subject of this thesis is the issue of the criminalization of drug possession, in scope of polish criminal law, based on provisions 62 and 62a of the Polish Drug Control Act. As well this paper addresses the issue of interpretive problems implied by their legal structure and practical application of these provisions. Its primary purpose is to demonstrate the existence of problems related to the interpretation of the terms ,,insignificant quantities” and ,,significant quantities”, included in those provisions. It appears that the current model of criminalizing drug possession result in lack of uniformity in application of the law. At the same time, the aim of this thesis is to demonstrate the need for legislative changes aimed at increasing the predictability of the law and reducing inequalities in the treatment of citizens. Also purpose of that paper is to present and evaluate selected proposals of legislative changes. The paper presents an overview of the topic's terminology, as well as a discussion of this issue from historical and axiological perspectives. Furthermore, a detailed legal analysis of the provisions 62 and 62a was conducted. The paper also includes considerations regarding the practice of applying the provisions and an analysis of selected aspects of criminal procedure. Last sections of chapter 3 presents and evaluates proposals for legislative changes regarding the legal status of drug possession, with particular emphasis on the legislative changes which are currently under consideration. The analysis conducted in this study leads to the conclusion that the model for criminalizing drug possession, based on Article 62 and Article 62a of Polish Drug Control Act, does not ensure uniformity of application of the law by courts and law enforcement agencies. This is because it results in differing rulings in similar situations. Furthermore, the current practice blurs the lines between the basic and aggravated forms of the drug possession offense. Reached conclusions imply the need for legislative changes that increase the predictability of the law and reduce inequalities in the treatment of citizens. The analysis of the proposed legislative changes leads to the conclusion that both the introduction of thresholds quantities tables by Prosecutor General and the adoption of the pending law on decriminalizing the possession of consumer quantities of cannabis could significantly and effectively improve the situation regarding the identified problems.