Polska a Ugrofinowie I. Spotkanie kultur

Oddawany do rąk Czytelniczek i Czytelników tom pokonferencyjny stanowi owoc pierwszego sympozjum z planowanego cyklu spotkań naukowych pt. "Polska a Ugrofinowie", które odbyło się w dniach 27‑28 maja 2025 r. na Wydziale Neofilologii Uniwersytetu Warszawskiego. Zgromadzone w tomie artykuły ukazują szerokie spektrum tematyczne i metodologiczne. Część tekstów koncentruje się na zagadnieniach historycznych i kulturowych, takich jak obraz przyjaźni polsko‑węgierskiej w dyskursie politycznym, obraz Finów i Słowian w twórczości Adama Mickiewicza, obecność literatury węgierskiej w polskim życiu literackim okresu międzywojennego czy literacki wymiar relacji osobistych, przekraczających granice językowe i narodowe. Inne studia podejmują problemy komparatystyki literackiej i kulturowej, analizując motywy wspólne dla literatur polskiej, węgierskiej i fińskiej – od doświadczenia dziecięcej traumy, przez reinterpretacje wiejskości w perspektywie postkolonialnej, po ekologiczne imaginaria obecne w literaturze i folklorze. W tomie znalazł się również tekst poświęcony perspektywom i wyzwaniom polskiej hungarologii. Istotną część tomu stanowią artykuły językoznawcze zawierające wyniki badań konfrontatywnych prowadzonych na materiale języka polskiego i języków ugrofińskich. Autorzy podejmują zagadnienia z zakresu typologii językowej, semantyki, leksykologii oraz glottodydaktyki, analizując m.in. kategorię aspektu, system przypadków, leksykę związaną ze światem zwierząt, etnonimy i glottonimy czy kulturowo uwarunkowane obrazy różnych wycinków rzeczywistości. Teksty te pokazują, jak wiele jeszcze pozostaje do odkrycia na styku języka polskiego i języków ugrofińskich oraz jak fascynujące mogą być badania prowadzone w perspektywie porównawczej.

This post‑conference volume is the result of the first symposium in a planned series of academic meetings entitled "Poland and the Finno-Ugrians", which was held on 27‑28 May 2025 at the Faculty of Modern Languages of the University of Warsaw. The articles collected in the volume represent a wide range of topics and methodological approaches. Some contributions focus on historical and cultural issues, such as representations of Polish–Hungarian friendship in political discourse, images of Finns and Slavs in the works of Adam Mickiewicz, the presence of Hungarian literature in Polish literary life during the interwar period, or the literary dimension of personal relationships that transcend linguistic and national boundaries. Other studies address questions of literary and cultural comparativism, analysing motifs shared by Polish, Hungarian, and Finnish literature – from experiences of childhood trauma, through postcolonial reinterpretations of rurality, to ecological imaginaries found in literature and folklore. The volume also includes a contribution devoted to the perspectives and challenges of Polish‑Hungarian studies. A substantial part of the volume is devoted to linguistic articles presenting the results of contrastive research conducted on Polish and Finno‑Ugric languages. The authors explore issues in linguistic typology, semantics, lexicology, and glottodidactics, examining, among other topics, the category of aspect, case systems, vocabulary related to the animal world, ethnonyms and glottonyms, as well as culturally conditioned representations of various domains of reality. These studies demonstrate how much remains to be discovered at the intersection of Polish and Finno‑Ugric languages and how intellectually stimulating research conducted from a comparative perspective can be.