Język jako narzędzie kulturowej reprezentacji na przykładzie japońskiego plakatu promującego wzorce zachowań pasażerskich manā posutā

Praca podejmuje zagadnienie języka jako reprezentacji kultury na przykładzie japońskich plakatów kampanii edukacyjnej dotyczącej etykiety pasażerskiej (manā posutā). Plakaty te, tworzone przez Fundację Kultury Metra i Pożytku Publicznego działającą w ramach Tokio Metro, stanowią połączenie środków wizualnych i językowych, których celem jest kształtowanie pożądanych postaw w przestrzeni publicznej. Analizując ich treść, autorka dąży do ukazania, w jaki sposób poprzez język i obraz przekazywane są wartości społeczno-kulturowe zakorzenione w japońskim środowisku komunikacyjnym, takie jak potrzeba poczucia jedności, powinność wobec różnych sfer życia czy unikanie niepewności w sytuacjach rytualnych. Materiał badawczy stanowi dziesięć plakatów z lat 2016–2025 dobranych ze względu na językową i wizualną różnorodność. W pracy podjęto próbę uchwycenia zależności między językowymi środkami wyrazu a kulturowym kontekstem ich użycia. Strukturę pracy tworzą trzy rozdziały: pierwszy z nich przedstawia teoretyczne relacje między językiem a kulturą, z naciskiem na specyfikę języka japońskiego jako nośnika wartości. W drugim zaprezentowano historię plakatów na temat etykiety pasażerskiej, charakterystykę typowych zachowań adresowanych w kampanii oraz analizę perswazyjnych strategii werbalnych i wizualnych. Trzeci rozdział poświęcono szczegółowej analizie lingwistycznej plakatów, ze szczególnym uwzględnieniem środków językowych oraz ich funkcji pragmatycznych. Wyniki przeprowadzonej analizy wskazują, że manā posutā pełnią istotną rolę nie tylko jako komunikaty funkcjonalne, lecz także jako artefakty kulturowe, odzwierciedlające i utrwalające społeczne normy oraz wartości w japońskim dyskursie publicznym.

The thesis addresses the issue of language as a representation of culture, using the example of Japanese posters from an educational campaign on passenger etiquette (manā posutā). These posters, created by the Metro Cultural and Public Interest Foundation operating under Tokyo Metro, combine visual and linguistic means with the aim of shaping desirable behavior in public spaces. By analyzing their content, the author seeks to demonstrate how language and image convey socio-cultural values rooted in the Japanese communicative environment, such as the need for a sense of unity, obligation in various spheres of life, and the avoidance of uncertainty in ritualized situations. The research material consists of ten posters from the years 2016–2025, selected for their linguistic and visual diversity. The thesis attempts to capture the relationship between linguistic means of expression and the cultural context of their use. The structure of the thesis comprises three chapters: the first presents theoretical relations between language and culture, with an emphasis on the specificity of the Japanese language as a bearer of values. The second chapter outlines the history of passenger etiquette posters, the characteristics of typical behaviors addressed in the campaign, and an analysis of verbal and visual persuasive strategies. The third chapter is devoted to a detailed linguistic analysis of the posters, with particular focus on linguistic devices and their pragmatic functions. The results of the analysis indicate that manā posutā play a significant role not only as functional messages but also as cultural artifacts that reflect and reinforce social norms and values in Japanese public discourse.