Licencja
Feministyczna renarracja mitu berserka
Abstrakt (PL)
Przedmiotem rozważań jest feministyczna renarracja mitu berserka. Praca dzieli się na cztery rozdziały, które zostały pogrupowane w trzy części: teoretyczno-badawczą, artystyczną oraz warsztatową. Autorka przedstawiła różne sposoby definiowania mitu oraz wyjaśniła jego związki z literaturą. W dalszej części opisany został mit berserka – źródło powstania, powiązania z innymi wierzeniami wikingów, a także przedstawione zostały przykłady jego wykorzystania w tekstach kultury XX i XXI wieku. Mity są źródłem motywów i toposów, które bywają wykorzystywane także w XXI wieku. Osoby autorskie mogą dać głos postaciom mitycznym, które wcześniej były w tle lub spojrzeć na dawne opowieści z nowej perspektywy. Berserkir i úlfheðnar to dwie formacje szalonych wojowników, które funkcjonowały w dawnej Skandynawii. Już za czasów swojego życia mieli charakter mityczny. Świadczą o tym zapisy w sagach islandzkich i pieśni eddaiczne. Autorka postanowiła wykorzystać narzędzia krytyki feministycznej i analizę źródłową do omówienia przykładów, które dowodzą, że mit berserka pojawia się także w przypadku bohaterek tekstów kultury. Posłużyły one do przedstawienia postaci ulfhednary – figury szalonej wojowniczki, która realizuje mit berserka z żeńskiej perspektywy. W części artystycznej autorka przedstawiła własną wizję realizacji tego motywu. Tekst stanowi także przykład przełamania męskiego etosu bohaterstwa i tradycyjnych ról społecznych pod względem płci.
Abstrakt (EN)
The subject of the considerations is a feminist renarrative of the berserk myth. The work is divided into four chapters, which have been grouped into three parts: theoretical and research, artistic and workshop. The author presented various ways of defining myth and explained its connections with literature. The following section describes the myth of the berserk - its source, connections with other Viking beliefs, and presents examples of its use in 20th and 21st century cultural texts. Myths are a source of motifs and topos that are also used in the 21st century. Authors can give voice to mythical characters who were previously in the background or look at old stories from a new perspective. Berserkir and úlfheðnar are two formations of crazy warriors that existed in ancient Scandinavia. Even during their lifetime they had a mythical character. This is evidenced by entries in Icelandic sagas and Eddaic songs. The author decided to use the tools of feminist criticism and source analysis to discuss examples that prove that the berserk myth also appears in the case of heroines of cultural texts. They were used to present the figure of ulfhednara - the figure of a crazy warrior who realizes the myth of berserk from a female perspective. In the artistic part, the author presented her own vision of implementing this motif. The text is also an example of breaking the male ethos of heroism and traditional social roles in terms of gender.