Doświadczenia biograficzne osób, których ojcowie odbywali karę pozbawienia wolności. Perspektywa retrospektywna

Dzieci osób pozbawionych wolności w literaturze przedmiotu określane są jako „niewidzialne”. Wynika to z faktu, iż wciąż brakuje badań, które diagnozowałyby ich sytuację społeczną. W niniejszej pracy doktorskiej Autorka omawia kilka aspektów wspomnianej „niewidzialności”. Celem pracy było zarysowanie koncepcji teoretycznej dotyczącej dynamiki doświadczeń związanych ze skazaniem rodzica na karę pozbawiania wolności oraz poznanie treści i struktury przeżyć badanych w kontekście ich doświadczeń rodzinnych (perspektywa retrospektywna) oraz dróg rozwoju osobistego (perspektywa czasu teraźniejszego). W badaniach wzięło udział 12 narratorów, którzy w trakcie wywiadu pogłębionego – biograficznego byli w wieku od 20 do 39 lat. Rozmówcy dobierani byli za pomocą metodą „kuli śniegowej”, dzięki temu badania przeprowadzono z trzema „pełnymi” rodzeństwami. Do analizy obszernego materiału badawczego wykorzystany został między innymi program MAXQDA. Praca składa się z ośmiu rozdziałów. Dwa pierwsze mają charakter teoretyczny i prezentują najważniejsze ustalenia dotyczące problematyki badawczej, konstruując ogólną charakterystykę rodzin więźniów, uwzględniając zwłaszcza sytuację dziecka. W rozdziale drugim Autorka skupia się na społecznych konsekwencjach kary pozbawienia wolności. Następnie omówiona została rama teoretyczno-metodologiczną, na której oparty został cały proces badawczy. W kolejnych rozdziałach zaprezentowano wyniki badań polegające na rekonstrukcji biografii narratorów. W rozdziale czwartym Autorka skupia się na okresie przed uwięzieniem ojca oraz dynamice zmian relacyjnych do jakich dochodziło w czasie nieobecności ojca. W kolejnym rozdziale omówione zostały doświadczenia biograficzne w kontekście teorii systemowej rodziny. W rozdziale szóstym Autorka analizuje doświadczenia biograficzne narratorów w kontekście teorii naznaczenia społecznego, ze szczególnym uwzględnieniem procesu stygmatyzacji, zwielokrotnionej wiktymizacji oraz doznawaniu “traumy więzienia”. Następnie przeanalizowano doświadczenia biograficzne w kontekście deprywacji potrzeb – doświadczanie ubóstwa, kryzysów emocjonalnych i “niejednoznacznej stracie”. Ostatni rozdział poświęcony jest procesowi rekonstrukcji więzi w procesie readaptacji społecznej oraz refleksji narratorów dotyczących przeszłości i przyszłości. Wyniki przeprowadzonych badań potwierdzają, iż moment aresztowania stanowił punkt zwrotny w biografiach narratorów. Sytuacja uwięzienia doprowadziła do przedefiniowania rodzinnych relacji i ról. Natomiast powrót byłego więźnie do systemu rodzinnego wymagał ponownego budowania więzi oraz wypracowania nowych strategii działania.

Children of prisoners are referred to in the literature as "invisible." This is due to the fact that there is still a lack of studies that diagnose their social situation. In this dissertation, the author discusses several aspects of the said "invisibility". The purpose of the study was to outline the theoretical concept of the dynamics of the experience of a parent's imprisonment, and to find out the content and structure of the subjects' experiences in the context of their family experiences (retrospective perspective) and paths of personal development (present time perspective). The study included 12 narrators who were aged between 20 and 39 during the in-depth - biographical interview. The interviewees were selected using the snowball sampling, so the research was conducted with three "full" siblings. The MAXQDA program, among others, was used to analyze the extensive research material. The work consists of eight chapters. The first two are theoretical in nature and present the main findings of the research problem, constructing a general characteristic of prisoners' families, taking into account the situation of the child in particular. In the second chapter, the author focuses on the social consequences of imprisonment. This is followed by a discussion of the theoretical and methodological framework on which the entire research process was based. The following chapters present the results of the research involving the reconstruction of the narrators' biographies. In the fourth chapter, the author focuses on the period before the father's imprisonment and the dynamics of the relational changes that occurred during the father's absence. The next chapter discusses biographical experiences in the context of family system theory. In the sixth chapter, the author analyzes the narrators' biographical experiences in the context of social stigma theory, with a focus on the process of stigmatization, multiplied victimization and experiencing the "trauma of imprisonment." Biographical in experiences were then analyzed the context of deprivation of needs - experiencing poverty, emotional crises and "ambiguous loss." The final chapter is devoted to the process of reconstructing ties in the process of social readaptation and the narrators' reflections on the past and future. The results of the study confirm that the moment of arrest was a turning point in the narrators' biographies. The situation of imprisonment led to a redefinition of family relationships and roles. In turn, the return of the ex-prisoner to the family system required the re-building of ties and the development of new strategies of action.