„...i jakoś tak żeśmy się zżyły z tą «Przyjaciółką»”. Językowy obraz świata w poradnikowej prasie kobiecej

Przedmiotem badań prowadzonych w niniejszej pracy jest świat wartości kreowany przez poradnikową prasę kobiecą, a celem badań – odtworzenie świata wartości wyłaniającego się z prasy kobiecej oraz weryfikacja niektórych dotychczasowych ustaleń w tym zakresie. Podstawowe pytanie badawcze brzmi: jaki system wartości obecny jest w prasie kobiecej? Praca odpowiada ponadto na następujące pytania pomocnicze: w jaki sposób kreuje się świat wartości w prasie kobiecej?; w jaki sposób forma (gatunkowa i wizualna) tekstów zamieszczanych na łamach prasy kobiecej wpływa na ich treść?; jaka jest różnica między poszczególnymi badanymi tytułami?; kim są czytelniczki prasy kobiecej?; na jakie potrzeby czytelniczek odpowiada prasa kobieca?; jaka jest rola prasy kobiecej we współczesnym świecie? Aby osiągnąć założone cele, przeprowadzono następującą procedurę badawczą: 1) zreferowano stan badań nad prasą kobiecą, kładąc nacisk przede wszystkim na zagadnienia genologiczne, medioznawcze, socjologiczne, psychospołeczne i antropologiczne; 2) dokonano analizy treści z obszaru tematycznego zdrowie; 3) dokonano analizy treści z obszaru tematycznego moda i uroda; 4) sporządzono wnioski, w sposób szczególny uwzględniając cechy konstrukcyjne badanych czasopism, wyłaniający się z nich świat wartości oraz stosowane w nich zabiegi. W analizie skorzystano z metody językowego obrazu świata, wspomagając się także metodą analizy zawartości prasy. Analiza wykazała, że świat wartości kreowany przez poradnikową prasę kobiecą jest konserwatywny i patriarchalny. Duże znaczenie ma w nim realizowanie stereotypowych ról społecznych, związanych przede wszystkim z wiekiem i płcią. Należy przypuszczać, że świat wartości wyłaniający się z prasy kobiecej stanowi odzwierciedlenie wartości wyznawanych przez czytelniczki. Ponadto, badany materiał obfituje w komercyjne teksty o charakterze perswazyjnym, co ma związek z dużym stopniem skomercjalizowania prasy kobiecej. Należy także wskazać, że obecne w materiale badawczym teksty rzadko realizują gatunkowy schemat wzorca kanonicznego, co ma związek ze zjawiskiem redukcjonizmu genologicznego, stąd postuluje się, że właściwe dla opisu zamieszczanych w badanej prasie tekstów jest stosowanie pojęcia gatunku w formie kolekcji.