Śledcza genealogia genetyczna w kontekście europejskim

Przedmiotem pracy jest nowatorska metoda identyfikacji osób o nieustalonej tożsamości: śledcza genealogia genetyczna (FIGG, ang. Forensic Investigative Genetic Genealogy). Łączy ona w sobie klasyczną genealogię z nowoczesnymi metodami sekwencjonowania DNA i wykorzystaniem komercyjnych baz danych genealogicznych. Wielokrotnie została już użyta w Stanach Zjednoczonych. Celem pracy było przedstawienie tego narzędzia i ocena potencjału szerszego zastosowania go w Europie. Przeprowadzono analizę literatury, na podstawie której opisana została historia wykorzystania genealogii genetycznej w kryminalistyce i zasady działania metody, a także przedstawiono stosowane w analizie bazy danych genealogicznych oraz niektóre spośród najbardziej znanych przypadków jej wykorzystania w Stanach Zjednoczonych, Kanadzie i Australii. Następnie skupiono się na znanych przykładach użycia FIGG w Europie: projektach pilotażowych przeprowadzonych w Szwecji i Norwegii oraz sprawach rozwiązanych we Francji i Polsce. Omówiono również potencjał wykorzystania w innych krajach europejskich. Następnie przedstawiono regulacje prawne obowiązujące w Stanach Zjednoczonych i Europie, a także towarzyszące często dyskusjom na temat FIGG dylematy etyczne: kwestię prywatności i świadomej zgody, walidacji metody i kompetencji zajmujących się nią specjalistów oraz przykłady niewłaściwego jej zastosowania. Przeprowadzona analiza podkreśla znaczenie odpowiednich regulacji oraz dalszego rozwoju metody, jednocześnie wykazując, że przełożenie wykorzystania FIGG na warunki europejskie (w tym polskie) jest nie tylko możliwe, ale również bardzo obiecujące.

This thesis examines an innovative method for identifying individuals of unknown identity: Forensic Investigative Genetic Genealogy (FIGG). This method combines traditional genealogy with modern DNA sequencing techniques and the use of commercial genealogical databases. It has already been employed numerous times in the United States. The aim of the study was to present this tool and assess the potential for its broader application in Europe. A literature review was conducted to describe the history of genetic genealogy in forensic science and the method's operating principles; the study also outlines the genealogical databases used in the analysis and details some of the most prominent cases where FIGG was applied in the United States, Canada, and Australia. It examines known examples of FIGG usage in Europe, including pilot projects in Sweden and Norway, as well as cases solved in France and Poland. The potential for its application in other European countries is also discussed. Furthermore, the paper outlines the legal regulations in force in the United States and Europe, alongside the ethical dilemmas often associated with FIGG, such as privacy and informed consent, method validation, expertise, and instances of misuse. The analysis highlights the importance of appropriate regulations and the method's continued development, while demonstrating that adapting FIGG for the European context (including Poland) is not only feasible but also highly promising.