Polish learners’ speaking confidence and accent-induced foreign language anxiety in the context of English as a lingua franca

Język angielski pełni obecnie na świecie rolę lingua franca, gdzie kluczowe jest zrozumienie komunikatu. Mimo to w polskim systemie edukacji uczący się często nadal są oceniani przez pryzmat rygorystycznych standardów wymowy rodzimych użytkowników języka (native speakerów). Bezpośrednim skutkiem narzucania tych standardów jest niedostrzeganie zjawiska, w którym lęk przed własnym akcentem skutecznie blokuje zdolności komunikacyjne nawet u tych osób, które deklarują wysoki poziom ogólnej znajomości języka. Niniejsza praca bada i omawia zależności między lękiem językowym (Foreign Language Anxiety), pewnością siebie w komunikacji ustnej oraz priorytetami w zakresie wymowy wśród polskich osób uczących się języka angielskiego. W badaniu zastosowano metodologię ilościową, wykorzystując kwestionariusze ankietowe. Przeprowadzona analiza statystyczna pozwoliła zmierzyć relacje między poziomem lęku, wyznaczanymi standardami fonetycznymi i samooceną własnych kompetencji. Analiza wykazała silną, ujemną korelację między ogólnym lękiem językowym i pewnością siebie podczas mówienia. Ponadto u osób z wyższym poziomem lęku zaobserwowano wyraźną tendencję do faworyzowania wzorców natywnych nad efektywną komunikację, co odbywało się kosztem nadrzędnego celu. Analiza potwierdziła również, że obawa o akcent jest kluczowym czynnikiem pośredniczącym, który zniekształca samoocenę kompetencji językowych, umniejszając jednocześnie postrzeganą zdolność uczestników do komunikacji. W rezultacie kompetentne, lecz zmagające się z lękiem osoby systematycznie zaniżały ocenę własnych umiejętności Dowodzi to, że ocenianie osób niebędących rodzimymi użytkownikami języka w oparciu o wyidealizowane natywne wzorce wymowy drastycznie obniża ich pewność siebie. Wyniki sugerują, że podejście dydaktyczne powinno zostać przeformułowane w oparciu o założenia Lingua Franca Core, aby wesprzeć uczących się w budowaniu autentycznej i pewnej siebie postawy osoby dwujęzycznej.

English primarily functions as a lingua franca requiring functional intelligibility, but educational systems in Poland often continue to evaluate learners against strict native-speaker standards. Because of this unrealistic norms, there is a lack of an understanding regarding how accent-related anxiety silences students who are highly proficient in English. This thesis investigates and discusses the relationship between Foreign Language Anxiety, speaking confidence, and pronunciation priorities among Polish learners of English. A quantitative research was employed, utilizing questionnaires distributed to Polish learners of English. The statistical analysis measured the realtionship between anxiety, pronunication targets, and self-assessed proficiency. The analysis revealed a strong negative correlation between general language anxiety and speaking confidence. Furthermore, highly anxious learners disproportionately prioritized native-like aesthetic features over functional intelligibility, while accent apprehension significantly mediated the relationship between actual and perceived proficiency. Consequently, skilled but anxious students consistently underestimated their communicative abilities, demonstrating a profound distorted self-image. These findings illustrate that evaluating non-native speakers against idealized and unattainable phonetic standards actively dismantles their linguistic confidence. Educational frameworks must pivot toward Lingua Franca Core principles to assist learners in developing a confident English identity.