Relacje między prezydentem a parlamentem w procesie legislacyjnym w wybranych demokratycznych systemach politycznych

Celem pracy jest analiza oraz porównanie ustrojowych ról prezydentów Republiki Francuskiej, Rzeczypospolitej Polskiej oraz Republiki Włoskiej w zakresie ich relacji z parlamentem. Analiza została przeprowadzona poprzez zbadanie udziału głowy państwa w procesie legislacyjnym, a także rozpoznanie dostępnych jej narzędzi wpływu na władzę ustawodawczą. Narzędziami tymi są między innymi inicjatywa ustawodawcza, orędzia, weto ustawodawcze czy prawo rozwiązywania parlamentu. Hipoteza zakłada, że na relacje między głową państwa a parlamentem wpływ mają nie tylko formalne uprawnienia, lecz także kontekst polityczny czy czynniki personalno-osobowościowe urzędującego prezydenta. Do czynników pozainstytucjonalnych należą między innymi zjawisko koabitacji, układ sił partyjnych czy styl sprawowania urzędu przez konkretnego prezydenta. Mają one istotny wpływ na to w jakim zakresie prezydenci w trzech analizowanych systemach są rzeczywistymi aktorami procesu legislacyjnego, a w jakim ich funkcje sprowadzają się jedynie do roli symbolicznej. Hipoteza została potwierdzona, gdyż głowy analizowanych państw często brały czynny udział w procesie stanowienia prawa, pomimo niejednokrotnego braku formalnych kompetencji.

This paper aims to analyse and compare the political roles of the presidents of the French Republic, the Republic of Poland, and the Italian Republic regarding their relations with parliament. The analysis was carried out by researching the involvement of the head of state in the legislative process and identifying their tools of influence on the legislative power. These tools include, for example, the legislative initiative, the presidential address, the legislative veto, and the right to dissolve parliament. The hypothesis is that relations between the head of state and parliament are affected by not only formal authority but also the political context and the personality of the incumbent president. Non-institutional factors include, for example, cohabitation, the party structure in parliament, and the president’s style of rule. These factors affect the extent to which the presidents of the analysed political systems have a real impact on the shaping of legislation and to what extent their role is simply symbolic. The hypothesis was confirmed, as the presidents were often active in the law-making process despite a frequent lack of formal authority.