Kultura i sztuka japońska w polskiej prasie przełomu wieków (XIX i XX)

Praca dotyczy przede wszystkim problemu recepcji kultury i sztuki japońskiej w społeczeństwie polskim. Badania obejmują prasę polską końca XIX i początku XX wieku. Był to bowiem moment pierwszego ważnego kontaktu kulturowego. Kontakt ten wystąpił w oparciu o trzy płaszczyzny: europejską fascynację sztuką japońską, pierwsze polskie podróże na Wyspy Japońskie oraz sytuację międzynarodową i działania polityczne zaborców. Praca składa się z pięciu rozdziałów, wstępu i zakończenia. W rozdziale pierwszym omówiono najważniejsze zagadnienia estetyki japońskiej oraz wpływ drzeworytu japońskiego na europejskie malarstwo drugiej połowy XIX wieku. W rozdziale drugim przedstawiono sylwetkę Feliksa Jasieńskiego, jego poglądy artystyczne oraz działalność na rzecz propagowania wiedzy o sztuce japońskiej. Trzeci rozdział pracy poświęcony został japonizmowi polskiemu, w tym w szczególności informacjom o sztuce japońskiej, jakie ukazywały się w „Chimerze” i „Wędrowcu”. Omówienie artykułów dotyczących teatru japońskiego (przede wszystkim występów japońskich grup teatralnych w polskich miastach) oraz literatury japońskiej i inspiracji japońskich w polskich tekstach literackich znalazło się w rozdziale czwartym. Ostatni, piąty rozdział obejmuje relacje z podróży do Japonii, z których większość ukazała się w polskiej prasie w czasie trwania wojny rosyjsko-japońskiej. Obszar badań dotyczył wielu dyscyplin (między innymi kultury, sztuki i literatury), dlatego wykorzystane zostały różne metody badawcze – wśród nich badania ikonograficzne, intertekstualne, interkulturowe i transkulturowe, autobiografizm i postkolonializm.

The dissertation focuses on the problem of reception of Japanese art and culture in Polish society. Studies include the Polish press the late nineteenth and early twentieth century. It was the first moment of important cultural contact. This contact was based on three levels: the European fascination with Japanese art, the first Polish travels to Japan and the international situation - in particular policies of Russia. Dissertation is composed of five chapters, introduction and conclusion. The first chapter discusses the basics of Japanese aesthetics and the impact of Japanese woodcuts for the European modernist painting. The second chapter presents the activities and artistic views of Felix Jasieński. The third chapter has been devoted to Polish japonism and informations about Japanese art, which appeared in the "Chimera" and "Wędrowiec". The fourth chapter included articles about Japanese theater (especially performances of Japanese theater groups in the Polish cities), Japanese literature and Japanese inspirations in Polish literary texts. The fifth chapter presents the memories of a trip to Japan, most of which appeared in the Polish press during the Russo-Japanese War. The study area concerns many disciplines (including culture, art and literature). I used different research methods - including iconographic, intertextual, intercultural and transcultural, autobiographical and postcolonial studies.