Między słowem a dźwiękiem. Muzyczność w dramacie „Lato w Nohant” Jarosława Iwaszkiewicza

Praca jest poświęcona zagadnieniu muzyczności w dramacie Lato w Nohant Jarosława Iwaszkiewicza oraz zjawisku przejawiania się dźwięku w literaturze. Głównym celem badawczym jest wykazanie, że korespondencja muzyki i literatury może stanowić dodatkową warstwę utworu literackiego oraz pełnić rolę pełnoprawnego narzędzia do jego interpretacji. Metodologia pracy opiera się na dokonaniach badaczy w obrębie sound studies – interdyscyplinarnej dziedziny, zajmującej się badaniem związków dźwięku i tekstu pisanego, ze szczególnym uwzględnieniem „pejzażu dźwiękowego” Raymonda Schafera. Praca analizuje także ewolucję pojęcia muzyczności w badaniach literaturoznawczych, od tradycyjnego podziału muzyczności, przez koncepcje Michała Głowińskiego i Bohdana Pocieja, aż po współczesne postulaty sound studies. Szczególną uwagę poświęca się różnicom manifestowania się muzyczności w poszczególnych rodzajach literackich. Wykorzystane zostają także ustalenia fenomenologów i strukturalistyczne podejście do muzyczności literatury. Praca rozpoznaje szczególną pozycję dramatu wśród rodzajów literackich pod kątem muzyczności: jego natura umożliwia precyzyjne kreowanie pejzaży dźwiękowych i polifonicznych struktur. Analiza Lata w Nohant wykazuje, że postulat dewizualizacji antropologii i zwrotu ku percepcji audialnej od lat realizowany jest w polskiej literaturze, a biograficzne zainteresowania Iwaszkiewicza muzyką – wynikające z jego kompozytorskich prób młodości oraz stałego obcowania z muzyką w rodzinnym domu – znajdują odzwierciedlenie w literackich eksperymentach z brzmieniem tekstu. Wnioski pracy wskazują na możliwość rewizji tradycyjnych metodologii literaturoznawczych w kierunku uwzględnienia perspektywy akustycznej oraz na produktywność dialogu między różnymi sztukami w ramach jednego dzieła literackiego. Muzyczna kreacja Lata w Nohant dowodzi, że kategoria ta może służyć jako cenne narzędzie interpretacyjne, odsłaniające dodatkowe warstwy znaczeniowe tekstu i wzbogacające jego odbiór.