Metacognitive strategies enhancing listening comprehension in English as a foreign language in secondary school

Chociaż rozumienie ze słuchu jest regularnie ćwiczone na lekcjach języka angielskiego w szkołach średnich, polska podstawa programowa nie obejmuje nauczania strategii słuchania. W rezultacie uczniowie nie są uczeni jak skutecznie podchodzić do zadań sprawdzających rozumienie ze słuchu ani jak je rozwiązywać. Brak nauki strategii może obniżać efektywność procesu uczenia się i utrudniać uczniom rozwój umiejętności słuchania. Celem badania było ustalenie czy stosowanie strategii metakognitywnych może poprawić rozumienie ze słuchu u uczniów drugiej i trzeciej klasy szkoły średniej. Pytanie badawcze brzmiało: Jak stosowanie strategii metakognitynych wpływa na rozumienie ze słuchu u uczniów drugiej i trzeciej klasy szkoły średniej? Strategie metakognitywne, takie jak planowanie, monitorowanie, rozwiązywanie problemów i samoocena, umożliwiają uczniom przejęcie kontroli nad własnym procesem uczenia się. Badania (Huang, 2022; Aurah, 2013) wykazują, że regularne stosowanie tych strategii poprawia rozumienie ze słuchu i przyczynia się do ogólnej poprawy wyników w nauce. W badaniu wzięli udział uczniowie drugiej i trzeciej klasy szkoły średniej, ponieważ ich poziom znajomości języka uznano za wystarczający, by zmierzyć wpływ stosowania strategii na efekty nauki. Wszyscy uczestnicy przystąpili do testu rozumienia ze słuchu na poziomie B2 (Oxford) oraz wypełnili przetłumaczoną wersję kwestionariusza MALQ (Metacognitive Awareness Listening Questionnaire). Następnie uczniów podzielono na grupę eksperymentalną i kontrolną. Grupa eksperymentalna otrzymała instrukcje dotyczące stosowania strategii metakognitywnych. Po zakończeniu nauki obie grupy ponownie przystąpiły do tego samego testu sprawdzającego umiejętność słuchania. Wyniki zostały porównane, aby ocenić skuteczność nauki strategii. Badanie miało na celu sprawdzenie, czy nauczanie uczniów, jak stosować konkretne strategie metakognitywne, może mieć mierzalny wpływ na ich wyniki w rozumieniu ze słuchu. Uczniowie, którzy otrzymali bezpośrednie instrukcje dotyczące strategii metakognitywnych, osiągnęli lepsze wyniki w teście słuchania niż ci, którzy nie byli szkoleni. Wyniki te podkreślają znaczenie nauczania strategii, które wspiera samodzielność uczniów w planowaniu, monitorowaniu i ocenianiu własnej nauki. Mimo ograniczeń badania związanych z liczebnością próby i czasem trwania, wykazano skuteczność nawet krótkoterminowego szkolenia strategicznego. Przyszłe badania powinny skupić się na długofalowych efektach oraz dodatkowych zmiennych, aby rozwijać bardziej ukierunkowane i zorientowane na ucznia podejście do nauczania słuchania.

Although listening comprehension is regularly practised in high school English lessons, the Polish Core Curriculum does not include instruction on listening strategies. As a result, students are not taught how to approach or solve listening comprehension tasks effectively. This lack of strategy instruction may reduce the efficiency of learning and hinder students’ progress in developing listening skills. The aim of this study was to determine whether the use of metacognitive strategies can improve listening comprehension among second-year and third-year high school students. The research question was: How does the use of metacognitive strategies influence listening comprehension in second- and third-year high school students? Metacognitive strategies such as planning, monitoring, problem-solving, and self evaluation—enable students to take control of their own learning process. Studies (Huang, 2022; Aurah, 2013) show that regular use of these strategies enhances listening comprehension and improves overall academic achievement. The study involved second-year and third-year high school students, as their language proficiency level was considered sufficient to measure the impact of strategy use on their learning outcomes.
All participants completed an Oxford B2 listening comprehension test and completed a translated version of the MALQ (Metacognitive Awareness Listening Questionnaire). Students were then divided into an experimental group and a control group. The experimental group received explicit instruction in using metacognitive strategies. After the instruction period, both groups completed the same listening comprehension test again. The results were compared to assess the effectiveness of the strategy training. The research was designed to determine whether teaching students how to apply specific metacognitive strategies could have a measurable impact on their listening comprehension performance. Students who received explicit instruction in metacognitive strategies performed better on the listening test than those who did not. These results emphasize the importance of clear strategy training to support learners’ autonomy in planning, monitoring, and evaluating their own learning. Although the study had limitations related to sample size and duration, it demonstrated that even short-term strategy instruction can be effective. Future research should explore long-term effects and additional variables to further develop targeted, learner entered listening instruction.