License
Semantic connotation in the linguo-semiotic research into terminological loanwords
Abstract (PL)
Konotacja semantyczna w badaniach na zapożyczeniami terminologicznymi Na przykładzie anglojęzycznych zapożyczeń terminologicznych w rosyjskich tekstach ekonomicznych Badania nad językiem, jego symbolami i znaczeniami (semantyka) bardzo często mają charakter interdyscyplinarny i służą celom poznawczym różnych dziedzin nauki, o czym mogą świadczyć prace na przykład takich badaczy jak Charles O. Frake Roland Barthes czy Jacques-Marie-Émile Lacan. Wykorzystywali oni w swoich badaniach metody stosowane w językoznawstwie, a wyniki ich badań wskazywały m.in. na istotną rolę semantyki w badaniach językoznawczych. Rola konotacji semantycznej jest istotna nie tylko w samych badaniach językoznawczych, lecz może być również wykorzystana w innych, nawet odległych od językoznawstwa, dziedzinach naukowych. W przeprowadzonych przeze mnie badaniach nad anglojęzycznymi zapożyczeniami terminologicznymi we współczesnych rosyjskich tekstach ekonomicznych, semantyczna modyfikacja znaczeń przenikających współcześnie terminów ekonomicznych (w większości nowych amerykanizmów i anglicyzmów) umożliwiła stworzenie wieloaspektowej (wielopoziomowej) klasyfikacji zgromadzonego, bardzo licznego i zróżnicowanego materiału językowego, liczącego prawie 8000 przykładów. Zebranie i uporządkowanie tak obszernego materiału badawczego oraz jego klasyfikacja pozwoliły na realizację postawionego celu badawczego, tj. stworzenie siatki klasyfikacyjnej uwzględniającej jego cechy gramatyczne, strukturalne, leksykalno-semantyczne i stylistyczne oraz stopnia adaptacji tekście. Konotacja semantyczna – jako element szerszego aspektu semantycznego – stanowiła jedno z kryteriów budowania tej klasyfikacji, ponieważ bez analizy tematyczno-semantycznej nie byłaby możliwa empiryczna analiza całościowa. Celem mojego wystąpienia jest pokazanie roli, jaką odgrywa analiza konotacji semantycznej w badaniach językoznawczych, z uwzględnieniem aspektu interdyscyplinarnego. Wszelkie zmiany w języku (w tym przypadku mówimy o tak globalnej zmianie, jak proces zapożyczeń na szeroką skalę) mają wpływ na językowy obraz świata, ponieważ znaczenia słów (w tym przypadku terminów) odzwierciedlają stosunek danego społeczeństwa do rzeczywistości. Konotacja semantyczna stanowi zatem istotny element językowego obrazu świata, ponieważ pozwala wyciągnąć wnioski na podstawie analizy następujących zjawisk: • znaczeń zapożyczanych terminów i ich modyfikacji w języku-biorcy; • różnic między terminami rdzennymi i zapożyczanymi, • sposobu, w jaki znaczenie zapożyczonego terminu łączy się z rzeczywistością, w jakim funkcjonuje język-biorca, • mechanizmów adaptacji (m.in. słowotwórczej, gramatycznej i stylistycznej) terminów w języku-biorcy, • znaczeń terminów ujętych w formie metaforycznej i frazeologicznej. Zwrócenie uwagi na te wyżej wymienione zjawiska w aspekcie całościowej analizy zgromadzonego materiału językowego wyraźnie pokazuje, że przekład terminu z języka-dawcy na język-biorcę nie wyczerpuje się w relacji międzyjęzykowej, lecz stanowi zjawisko o charakterze heterogenicznym.
Abstract (EN)
SEMANTIC CONNOTATION IN THE LINGUISTICS RESEARCH INTO TERMINOLOGICAL LOANWORDS Research into the language, its symbols and meanings (semantics), very often takes the interdisciplinary form and serves the cognitive purposes of different academic disciplines. This is evidenced by the works of such researchers as Charles O. Frake, Roland Barthes or Jacques-Marie-Émile Lacan. For their research they adopted some methods used in linguistics and the results of their work suggest inter alia the important role of semantics in linguistics research. The role of semantic connotation is crucial not only for the linguistic research in itself, but can be also applied in other disciplines, even distant form the linguistics. In my research on the English terminological loanwords in the contemporary Russian economic texts, the semantic modification of meanings of the collected economic terms (mostly Americanisms and Briticisms) allowed to introduce the multiaspectual (multi-level) classification of the numerous and diversified material, which covers almost 8000 examples. Collecting and organizing such extensive research material as well as its classification enabled achieving the main research goal, i.e. creating the classification scales based on grammatical, structural, lexical-semantic and stylistic attributes as well as the phases of adaptation in the text. The semantic connotation – as an element of the wider semantic aspect – has become one of the criteria for building this classification, because without the thematic and semantic analysis wouldn’t be possible the empirical comprehensive analysis. The purpose of my paper is to show the role of the analysis of the semantic connotation in the linguistic research, including the interdisciplinary aspect. Any changes in the language (in this case we speak about such a global change like the process of borrowing on a large scale) have the impact on the lingual image of the world, because the meanings of the words (in this case – terms) reflect the attitude of the given society towards the reality. Semantic connotation is therefore an important element of the lingual image of the world, because it enables us to draw conclusions based on the analysis of the following phenomena: • meanings of the borrowed terms and their modification in the host language; • differences between the borrowed and ethnic terms; • the way in which the meaning of the borrowed term connects with the reality in which the host language exists; • mechanisms of adaptation of terms in the host language (inter alia word-formative, grammatical and stylistic); • meanings of terms in metaphorical and phraseological form. Devoting attention to the above-mentioned phenomena in terms of a holistic analysis of the collected lingual material clearly indicates that translation a term from the donor language into the host language doesn’t confine to the interlingual relation, but is a phenomenon of a heterogeneous nature.