Pyły wulkaniczne - ich zapis w osadach, wpływ na klimat i działalność człowieka
Pyły wulkaniczne - ich zapis w osadach, wpływ na klimat i działalność człowieka
Abstrakt (PL)
Pyły wulkaniczne są istotnym czynnikiem kształtującym środowisko oraz klimat rejonów aktywnych wulkanicznych, jak i czasami całej Ziemi. Aby lepiej zrozumieć sposób w jaki oddziałują oraz przewidzieć potencjalne zagrożenia, konieczne jest ich dobre rozpoznanie. Celem pracy jest lepsze przedstawienie i poznanie właściwości osadu, jakim jest pył wulkaniczny, oraz analiza konsekwencji związanych z jego emisją. Na podstawie przeglądu literatury, analizy wykresów oraz grafik w pracy zaprezentowane zostały sposoby zapisu wcześniejszych erupcji w rdzeniach lodowych oraz środowiskach wodnych, również na terenie Polski. Praca przedstawia osady pyłów wulkanicznych oraz cryptotephry określanych jako Laacher See Tephra, które zostały zakumulowane po wybuchu niemieckiego wulkanu Laacher See, oraz pyły Vedde Ash pochodzące z islandzkiego wulkanu, Katli. Zawarta została ich charakterystyka fizykochemiczna, morfologiczna oraz chronologiczna. Opisane zostały pozytywne oraz negatywne skutki, jakie mają emisje pyłów wulkanicznych dla klimatu, środowiska i człowieka.
Abstrakt (EN)
Volcanic ash significantly affects both the local environment of volcanically active regions as well as the global climate. Understanding the impact and potential hazards associated to volcanic eruptions requires a detailed examination of the properties and characteristics of volcanic ash. The aim of this study is to present the properties of volcanic-ash deposits and to analyze the consequences of their emission. Based on a review of the literature, as well as the analysis of charts and graphical materials, the study discusses the ways in which traces of past eruptions are recorded in ice cores and aquatic environments, including the record at the territory of Poland. The study describes the record of volcanic ash deposits and cryptotephra described as Laacher See tephra that formed from the eruption of the Laacher See volcano in Germany and Vedde Ash that originates from Katla, Iceand. The work presents their physicochemical, morphological, and chronological characteristics. The study describes the positive and negative effects of volcanic ash emissions on climate, environment, and human life.
Volcanic Ash – its record in sediments, impact on climate and human activities