Głuchota jako problem moralny: niepełnosprawność czy odrębność językowa?

Autor
Mrówka, Maciej
Promotor
Górnicka-Kalinowska, Joanna
Data publikacji
2023-11-22
Abstrakt (PL)

Głuchota jako problem moralny – niepełnosprawność czy odrębność językowa? Praca stanowi naukową próbę przeanalizowania dylematów moralnych związanych z niepełnosprawnością, w szczególności z głuchotą. Celem rozprawy jest wskazanie tych problemów i zajęcie stanowiska w kluczowej kwestii: czy osoby głuche są niepełnosprawne, czy stanowią raczej mniejszość językową i kulturową. Na wstępie, poza definicją głuchoty i oceną skali zjawiska, omówiono różne rodzaje głuchoty oraz jej skutki. Opisano język migowy oraz spojrzenie na głuchotę i społeczność osób głuchych w perspektywie historycznej. Następnie poddano analizie koncepcję niepełnosprawności, przedstawiając jej ewolucję, zaprezentowano różne modele niepełnosprawności oraz wskazano konsekwencje przyjęcia tych modeli. Kolejna część pracy stanowi próbę znalezienia odpowiedzi na pytanie, czy osoby głuche są niepełnosprawne. Porusza kwestie związane z definicją głuchoty oraz postrzeganiem głuchoty zależnie od jej występowania w rodzinie. Rozważania obejmują także zagadnienia prokreacyjne mające związek z głuchotą, w tym chęć posiadania głuchego dziecka, zagadnienie postrzegania osób głuchych przez słyszącą większość oraz stereotypy i mity dotyczące osób głuchych. W pracy została ponadto omówiona koncepcja, według której osoby głuche stanowią mniejszość językową i kulturową, przeanalizowana kultura Głuchych i jej symbolika, jak również wskazane problemy moralne związane z pojawieniem się nowych technologii umożliwiających leczenie głuchoty, takich jak implanty ślimakowe i terapie genowe. Podsumowanie pracy stanowi próbę odpowiedzi na pytanie, czy głusi mogą być traktowani jak mniejszość kulturowa. Rozprawa kończy się dyskusją prezentującą różne koncepcje dotyczące postępowania wobec głuchoty i kultury Głuchych – rozwój kultury Głuchych, leczenie i eliminowanie głuchoty oraz integracja osób głuchych ze słyszącymi.

Słowa kluczowe PL
mniejszość kulturowa
technologie leczenia głuchoty
Kultura Głuchych
postrzeganie osób głuchych
modele niepełnosprawności
definicja głuchoty
społeczność osób głuchych
język migowy
niepełnosprawność
głuchota
cultural minority
hearing loss treatment technologies
Deaf culture
perception of deaf individuals
models of disability
definition of deafness
Deaf community
sign language
disability
deafness
Inny tytuł
Deafness as a Moral Issue: Disability or Language Distinctiveness?
Data obrony
2023-12-05
Licencja otwartego dostępu
Dostęp zamknięty