Solarity of Martial Arts from the Western Middle Ages to the Present. Towards a New Interpretive Paradigm?

Artykuł proponuje nowe ramy interpretacyjne dla badań nad sztukami walki poprzez wprowadzenie pojęcia solarności (solarity) – komplementarnej wobec marsowości (martiality) orientacji, wywiedzionej z późnośredniowiecznej kosmologii europejskiej. Opierając się na źródłach historycznych, etnograficznych oraz materiałach medialnych, autor ujmuje praktyki sztuk walki jako zjawiska o charakterze agonistycznym, kooperacyjnym i epistemicznym, a nie przede wszystkim pragmatycznym i związanym z przemocą. Powracając do dyskusji między Bowmanem i Wetzlerem, artykuł przedstawia perspektywę, która rozwija i zarazem łączy modele dyskursywny i funkcjonalistyczny, eksponując intencjonalność praktykujących oraz pedagogiczną wartość porażki. Zaproponowane tu kontinuum solarność–marsowość pozwala na nowe ujęcie sztuk walki jako dynamicznych przestrzeni wytwarzania wiedzy, kształtowanych w mniejszym stopniu przez system czy strukturę, a w większym przez postawę i cel działania, dzięki czemu omija problem systematyzacji sztuk walki. Podejście to uzupełnia istniejące teorie, oferując jednocześnie twórczy aparat pojęciowy do reinterpretacji praktyk związanych ze sztukami walki oraz ewoluującej roli marsowości we współczesnej kulturze.

This article proposes a new interpretive framework for martial arts studies by introducing the concept of solarity – a complementary orientation to martiality – derived from late-medieval European cosmology. Drawing on historical, ethnographic, and media-based sources, the paper considers martial arts practices as agonistic, cooperative, and epistemic rather than pragmatic and violent. Revisiting the Bowman-Wetzler exchange, it offers a perspective that builds on and bridges both discursive and functionalist models, foregrounding practitioner intentionality and the pedagogical value of failure. The solar–martial continuum advanced here reframes martial arts as dynamic sites of knowledge-making shaped less by system or structure than by stance and purpose, thus working around the problem of systematisation of martial arts. This approach complements existing theories while offering a generative vocabulary for reinterpreting martial-arts-related practices and the evolving role of martiality in contemporary culture.