Normy moralne – co kształtuje system wartości i postawy młodych dorosłych

Celem pracy jest zbadanie czynników wpływających na kształtowanie systemu wartości oraz norm moralnych młodych dorosłych. Wzmożone przemiany społeczne, kulturowe oraz technologiczne, warunkują bardziej wielowymiarowy charakter formowania systemu wartości. Szczególną uwagę poświęcono roli rodziny, środowiska rówieśniczego, edukacji oraz mediów, w tym mediów społecznościowych w kształtowaniu postaw moralnych młodych dorosłych. W części teoretycznej omówiono podstawowe pojęcia wartości, moralności oraz norm moralnych, a także przedstawiono wybrane koncepcje psychologiczne i socjologiczne dotyczące rozwoju moralnego człowieka. Wskazano, że system wartości kształtuje się przez całe życie w procesie socjalizacji, podlega również zmianom pod wpływem doświadczeń życiowych oraz otoczenia społecznego. Część badawcza dotyczy analizy opinii młodych dorosłych na temat źródeł ich przekonań moralnych oraz wyznawanych wartości. Uzyskane wyniki wskazują, że na rozwój systemu wartości najbardziej wpływają osobiste aspiracje, potrzeba samorealizacji oraz chęć osiągnięcia stabilizacji życiowej. Wewnętrzne motywacje stanowią fundament podejmowanych decyzji, a przede wszystkim określają kierunek rozwoju. Respondenci za szczególnie istotne wartości uznawali uczciwość, szacunek, odpowiedzialność oraz samodzielność. Przeprowadzone badania potwierdzają, że moralność młodych dorosłych jest efektem oddziaływania wielu wzajemnie powiązanych czynników. Wyniki pracy mogą stanowić punkt wyjścia do dalszych badań nad przemianami wartości oraz systemów norm we współczesnym świecie.

The aim of this thesis is to examine the factors influencing the development of the value system and moral norms of young adults. Rapid social, cultural, and technological changes have contributed to a more multidimensional process of value formation. Particular attention is devoted to the role of the family, peer groups, education, and the media, including social media, in shaping the moral attitudes of young adults.

The theoretical part discusses the fundamental concepts of values, morality, and moral norms, as well as selected psychological and sociological theories concerning human moral development. It indicates that the value system is shaped throughout an individual's life during the process of socialization and is subject to change under the influence of life experiences and the social environment.

The empirical part focuses on the analysis of young adults' opinions regarding the sources of their moral beliefs and the values they uphold. The findings indicate that the development of their value system is primarily influenced by personal aspirations, the need for self-fulfillment, and the desire to achieve stability in life. Internal motivations constitute the foundation of decision-making and, above all, determine the direction of personal development. The respondents identified honesty, respect, responsibility, and independence as their most important values.

The conducted research confirms that the morality of young adults is shaped by the interaction of numerous interrelated factors. The findings of this thesis may serve as a starting point for further research on the transformation of values and systems of moral norms in the contemporary world.