Bariery i wyzwania uchodźców z Ukrainy w dostępie do polskiej edukacji dorosłych po 2022 roku

Niniejsza praca licencjacka dotyczy roli edukacji dorosłych w procesie włączenia społecznego ukraińskich uchodźców w Polsce po 2022 roku. Część teoretyczna przedstawia pojęcie i formy edukacji dorosłych, w tym edukację formalną, pozaformalną i nieformalną, a także jej funkcje społeczne oraz wspierające adaptację. Omawia również sytuację prawną i społeczną ukraińskich uchodźców w Polsce po wybuchu wojny w 2022 roku, ram prawnych oraz charakterystyki tej grupy. Część metodologiczna opiera się na badaniach jakościowych przeprowadzonych za pomocą indywidualnych wywiadów pogłębionych. Celem badania jest identyfikacja głównych barier oraz wyzwań, z jakimi mierzą się uchodźcy w dostępie do edukacji dorosłych w Polsce. W badaniu wzięło udział sześcioro uczestników (pięć kobiet i jeden mężczyzna) w wieku 18-25 lat, którzy przybyli do Polski po 24 lutego 2022 roku i obecnie studiują w Warszawie. Analiza koncentrowała się na ich doświadczeniach edukacyjnych, barierach i wyzwaniach w dostępie do kształcenia oraz roli edukacji w procesie integracji z nowym społeczeństwem. Wyniki przeprowadzonych badań wskazują, że edukacja dorosłych odgrywa ważną rolę w procesie funkcjonowania w nowym środowisku, w szczególności poprzez ułatwianie nauki języka polskiego, budowanie relacji społecznych oraz otwieranie dostępu do rynku pracy. Jednocześnie osoby badane wskazały na liczne bariery, takie jak trudności językowe, problemy administracyjne oraz ograniczony dostęp do informacji o możliwościach edukacyjnych. Przeprowadzone analizy dowodzą, jak kluczowe jest zapewnienie dostępnego i dobrze zorganizowanego wsparcia edukacyjnego dla uchodźców, a także wskazują, że edukacja stanowi fundamentalny czynnik sprzyjający spójności społecznej i poprawie jakości życia w kraju przyjmującym.

This bachelor’s thesis addresses the role of adult education in the process of social inclusion of Ukrainian refugees in Poland after 2022. The theoretical part presents the concept and forms of adult education, including formal, non-formal, and informal education, as well as its social and adaptation-supporting functions. It also discusses the legal and social situation of Ukrainian refugees in Poland after the outbreak of the war in 2022, the legal framework and the characteristics of this group. The methodological part is based on qualitative research conducted through individual in-depth interviews. The aim of the study is to identify the main barriers and challenges that refugees face in accessing adult education in Poland. The study involved six participants (five women and one man) aged 18-25, who arrived in Poland after February 24, 2022, and are currently studying in Warsaw. The analysis focused on their educational experiences, barriers and challenges in accessing education, and the role of education in the process of integration into a new society. The results of the research indicate that adult education plays an important role in functioning within a new environment, particularly by facilitating Polish language learning, building social relationships, and opening up access to the labor market. At the same time, the respondents pointed to numerous barriers, such as language difficulties, administrative problems, and limited access to information regarding educational opportunities. The conducted analyses prove how crucial it is to provide accessible and well-organized educational support for refugees, and that education constitutes a fundamental factor promoting social cohesion and improving the quality of life in the host country.