Świadomość językowa użytkowników polszczyzny we Lwowie na początku XXI wieku

Rozprawa doktorska wpisuje się w nurt badań nad świadomością językową osób polskojęzycznych mieszkających poza granicami kraju. Temat podjęto ze względu na kurczenie się społeczności Polaków we Lwowie, a także zwiększone zainteresowanie nauką języka polskiego w mieście. Dodatkowo, autor dysertacji jest Polakiem urodzonym we Lwowie, który przez 17 lat swojego życia mieszkał w mieście. Badania oparto na spontanicznych i swobodnych wywiadach pogłębionych z osobami polskojęzycznymi we Lwowie. Informatorzy zostali podzieleni na następujące pokolenia: 6-20, 21-40, 41-60, 61-80, powyżej 80 lat. Wprowadzono również stratyfikację etniczną: pierwszą grupę respondentów stanowią osoby z rodzin polskich, w których obydwoje rodziców mają polskie pochodzenie; drugą grupę lwowiaków stanowią osoby z rodzin mieszanych, w których albo ojciec, albo matka są Polakami; do trzeciej grupy należą osoby z rodzin niepolskich, które nie mają polskich korzeni, ale władają językiem polskim w stopniu zaawansowanym. Podstawą analizy jest korpus 51 spisanych rozmów, który liczy ponad 1200 stron. W badaniach użyto również metody obserwacji uczestniczącej, analizy narracyjnej, a także analizy dokumentów.

This doctoral dissertation contributes to the body of research on language awareness among Polish-speaking communities residing beyond the borders of Poland. The subject was chosen in view of the declining Polish community in Lviv, as well as the growing interest in learning Polish within the city. The author’s personal background is also of relevance: as a Pole born in Lviv, an lived in the town for 17 years. The study is based primarily on spontaneous and open-ended in-depth interviews with Polish-speaking residents of Lviv. The informants were divided into the following generational cohorts: 6–20 years, 21–40 years, 41–60 years, 61–80 years, and over 80 years of age. Ethnic stratification was also applied: the first group consists of respondents from Polish families in which both parents are of Polish descent; the second group comprises individuals from mixed families, in which one parent is Polish; and the third group includes respondents from nonPolish families with no Polish ancestry, but who nonetheless possess advanced proficiency in Polish. The analytical corpus comprises 51 transcribed interviews, totaling over 1,200 pages. In addition to the interview material, the study employed participant observation, narrative analysis, and document analysis.