Kontynuacja i sukcesja organizacji międzynarodowych. Studium prawnomiędzynarodowe.

Organizacje międzynarodowe, tak jak inne podmioty stosunków międzynarodowych, podlegają przemianom. Rodzą się, zmieniają, a czasem kończą swój byt. Organizacje międzynarodowe są jednak szczególnymi podmiotami prawa międzynarodowego. Ich powstanie i likwidacja zależy od ich państw – członków danej organizacji. Sama organizacja ma tylko pośredni wpływ na swoje działanie, ponieważ zawsze musi otrzymać zgodę jej założycieli. Działalność organizacji musi być zgodna z interesami jej członków, w przeciwnym razie stracą oni zainteresowanie jej istnieniem. Co się dzieje w takich przypadkach? Zazwyczaj członkowie kończą byt danej organizacji. Sukcesja może się zajść, wtedy gdy jest jeszcze potrzeba wykonywania kilku lub wszystkich funkcji likwidowanej organizacji. Organizacja przestaje istnieć, aby zrobić miejsce dla swojego następcy.Przez długi czas nie zastanawiano się nad przedmiotem sukcesji. Na początku uważano, że przedmiotem sukcesji są funkcje. Dopiero niedawno Ramses Wessel, jako przedstawiciel konstytucjonalistów w prawie organizacji międzynarodowych, przedstawił nowe spojrzenie na kwestię sukcesji (R. Wessel, "Dissolution and succession between international organizations" in: J. Klabbers; A. Wallendahl, Research Handbook on the Law of International Organizations, Cheltenham, Northampton : Edward Elgar Publishers, 2011, p. 342-362). Stwierdził on, że przedmiotem sukcesji jest dorobek prawno – instytucjonalny danej organizacji.W rozprawie doktorskiej stawiam tezę, że przedmiotem sukcesji pomiędzy organizacjami międzynarodowymi jest wola państw – członków. W zjawisku sukcesji to wola państw – członków jest "przenoszona" z jednej organizacji na drugą. Dla organizacji wola państw – członków stanowi podstawę do wykonywania swoich funkcji. Odnosi się to zarówno do likwidowanej organizacji jak również do jej następcy. Wola członków jest także podstawą funkcjonowania organów danej organizacji międzynarodowej i jej dorobku prawno – instytucjonalnego. Wola państw jest jedynym wspólnym elementem w całym łańcuchu zdarzeń prowadzącym do sukcesji.Moja rozprawa składa się z czterech rozdziałów. W pierwszym rozdziale przedstawiam teorię sukcesji pomiędzy organizacjami międzynarodowymi. Prezentuję m.in. przyczyny, metody i następstwa sukcesji między organizacjami międzynarodowymi. Rozdział ten opiera się głównie na monografiach z zakresu prawa organizacji międzynarodowych.W kolejnym rozdziale analizuję sukcesję pomiędzy Ligą Narodów i Organizacją Narodów Zjednoczonych, a także innymi organizacjami międzynarodowymi, takimi jak Międzynarodowa Organizacja Pracy lub UNESCO. Ta część mojej pracy obejmuje również przyczyny i skutki sukcesji pomiędzy tymi organizacjami. Celem tego rozdziału jest przedstawienie skutków rozpadu Ligi Narodów w stosunku do podmiotów powstałych po II wojnie światowej, a także w stosunku do tych podmiotów, które istniały przed II wojną światową i które po jej zakończeniu kontynuowały swój byt. W trzecim rozdziale koncentruję się na Unii Europejskiej i Wspólnotach Europejskich. Głównym celem rozdziału jest pokazanie, że kolejne etapy integracji europejskiej przebiegały zgodnie ze wzorem sukcesji pomiędzy organizacjami międzynarodowymi. Z przyczyn politycznych samo zjawisko sukcesji mogło nastąpić dopiero po wejściu w życie Traktatu z Lizbony.Czwarty rozdział jest poświęcony Organizacji Jedności Afrykańskiej (OJA). Przez długi okres czasu podejmowano różne próby reformy Organizacji Jedności Afrykańskie, które kończyły się niepowodzeniem. Pomimo szybkiego wzrostu na początku (m.in. poprzez przejęcie funkcji Komisji Współpracy Technicznej w Afryce na południe od Sahary (CCTA)), w późniejszych latach OJA przestała spełniać oczekiwania swoich członków. Konieczność wprowadzenia radykalnych zmian w strukturze organizacji doprowadziła do decyzji o utworzeniu nowej organizacji, która przejęła funkcje OJA.W podsumowaniu rozwijam teorię sukcesji między organizacjami międzynarodowymi. Przede wszystkim koncentruję się na woli państw – członków jako przedmiotu sukcesji między organizacjami międzynarodowymi i wyznaczam pewne charakterystyczne cechy dla każdego rodzaju sukcesji: sukcesji między powszechnymi organizacjami międzynarodowymi, sukcesji między regionalnymi organizacjami międzynarodowymi o charakterze integracyjnym, jak i między regionalnymi organizacjami międzynarodowymi mającymi na celu promowanie współpracy międzyrządowej.

International organizations, like other actors of international relations, undergo changes. They are born, they change and sometimes they even die. They are particular subjects of international law. Their creation and liquidation is dependent on their member states. The organization itself has only an indirect effect on its operation, since it always needs have an assent of its members. The activities of an organization must be in compliance with the interests of its members, otherwise they will lose interest in its existence. What happens in such cases? Typically, the members liquidate the organization. The succession can happen when there is still need to perform some or all functions of a defunct organization. One organization ceases to exist, to make way for his successor.The object of succession was not discussed for a long time. At the beginning it was believed that the subject of succession are functions. Only recently Ramses Wessel, as a representative of constitutionalists in the law of international organizations, presented a new look at the issue of succession (R. Wessel, "Dissolution and succession between international organizations" in: J. Klabbers; A. Wallendahl, Research Handbook on the Law of International Organizations, Cheltenham, Northampton : Edward Elgar Publishers, 2011, p. 342-362). He considered that the institutional and legal acquis of an organization constitutes the object of the succession. However, in this dissertation my thesis is that the object of succession is the will of members. During succession this will is "transferred" to another organization. Will of member states constitutes the basis for an organization to perform its functions. This is true both for a defunct organization and to its successor. It is also the foundation for organs of each international organization and for its acquis. It is the only common element in the whole chain of events leading to succession.My thesis consists of four chapters. In the first chapter I outline the theory of succession between international organizations. I present among others causes, methods and consequences of succession between international organizations. This chapter is based primarily on monographs on the law of international organizations. The next chapter analyzes the succession between the League of Nations and the United Nations and other international organizations (like the ILO or UNESCO). This part of my work consists of causes and consequences of the succession. The focus of this chapter is on the presentation of the implications of dissolution of the League of Nations, for entities created after World War II and those that existed well before it. In the third chapter I focus on the European Union and European communities. The main axis of the chapter is to show that the stages of European integration followed the pattern of succession between international organizations. Due to the political reasons the final succession could occur only after the entry into force of the Treaty of Lisbon. The fourth chapter is devoted to the Organization of African Unity. Over time, various attempts to reform the Organization of African Unity did not end successfully. Despite the initial rapid growth (inter alia through takeover of functions of the Commission for Technical Cooperation for Africa south of Sahara (CCTA)), in later years the OAU did not perform well. The necessity to introduce radical changes in the setup of the Organization lead to the decision to create a new organization that would take over the functions of the OAU.In my conclusion I attempt to develop the theory of succession between international organizations. I focus on the will of members as the object of succession between international organizations. What is more, I draw some characteristics of each type of succession: succession between universal international organizations; succession between supranational regional organizations and succession between intergovernmental regional organizations.