Wysłuchanie dziecka w postępowaniu cywilnym. Zagadnienia wybrane

Celem niniejszej pracy magisterskiej jest przedstawienie instytucji wysłuchania dziecka w postępowaniu cywilnym. Obejmuje ono w szczególności omówienie jej ewolucji oraz współczesnego kształtu, porównania jej z pośrednimi dostępnymi sposobami uzyskania stanowiska dziecka, a także, na podstawie dostępnych badań i wyciągniętych wniosków opracowanie postanowień de lege ferenda. Przeprowadzona w ten sposób analiza zmierza do wykazania potrzeby dalszych nowelizacji i pracy nad przepisami regulującymi instytucję wysłuchania bezpośredniego. Praca została podzielona na pięć rozdziałów. Rozdział I jest poświęcony treści przepisów dotyczących wysłuchania bezpośredniego oraz ich wstępnej wykładni. W rozdziale II omówiono sposoby pośredniego wysłuchania dziecka – badanie Opiniodawczego Zespołu Sądowych Specjalistów oraz wywiad środowiskowy. Rozdział III stanowi przybliżenie perspektywy psychologicznej oraz próby zestawienia jej z wytycznymi prawa, a także omówienie kluczowego w tej kwestii rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, regulującego przygotowanie i przeprowadzenie czynności wysłuchania. W rozdziale IV autorka omawia dostępne badania ankietowe oraz aktowe, zestawiając je z własnym rozpytaniem sędziów o praktyczne aspekty stosowania instytucji. Ostatni, V rozdział, zawiera propozycje de lege ferenda, ustalone na podstawie wcześniejszej analizy.

The purpose of this Master's thesis is to present the institution of the hearing of a child in civil proceedings. In particular, the thesis discusses its evolution and current legal framework, compares direct with the indirect methods available for ascertaining a child's views, and, on the basis of available research and the conclusions drawn therefrom, formulates de lege ferenda proposals. The analysis conducted in this manner aims to demonstrate the need for further legislative amendments and continued development of the provisions governing the institution of the direct hearing of a child. The thesis is divided into five chapters. Chapter I is devoted to the legal provisions concerning the direct hearing of a child and their preliminary interpretation. Chapter II discusses the indirect methods of hearing a child, namely examinations conducted by the Court-Appointed Team of Experts (OZSS) and the social inquiry report. Chapter III presents the psychological perspective and attempts to juxtapose it with legal guidelines, while also examining the Regulation of the Minister of Justice governing the preparation and conduct of the hearing, which is of key importance in this regard. In Chapter IV, the author analyses available survey-based and case-file research and compares their findings with information obtained from judges concerning the practical application of the institution. The final chapter, Chapter V, contains de lege ferenda proposals formulated on the basis of the preceding analysis.