Dobrostan zawodowy i osobisty nauczycieli oraz sposoby jego wsparcia

Tematem niniejszej pracy jest dobrostan zawodowy nauczycieli edukacji wczesnoszkolnej oraz sposoby jego wsparcia. Głównym celem badania było rozpoznanie uwarunkowań sprzyjających lub ograniczających dobrostan nauczycieli oraz analiza dostępnych działań wspierających ich kondycję zawodową. W ramach badań połączono ilościową analizę wyników ankiety internetowej dla nauczycieli (N=62) z jakościową analizą wywiadów indywidualnych, przeprowadzonych z dyrektorkami dwóch szkół (publicznej i niepublicznej) wybranych celowo ze względu na obecność strategii wspierających dobrostan nauczycieli. Pozwoliło to na przedstawienie zarówno subiektywnych doświadczeń nauczycieli, jak i organizacyjnej perspektywy dyrekcji wybranych placówek. Wyniki badań potwierdzają, że nauczyciele postrzegają relacje z uczniami, współpracę zespołową oraz poczucie sensu pracy jako główne filary swojego dobrostanu. Jednocześnie respondenci wskazują na silne przeciążenie obowiązkami, deficyty wsparcia psychologicznego oraz ograniczoną sprawczość instytucjonalną. Analiza odpowiedzi ujawniła również niski poziom efektywności wsparcia oferowanego przez szkoły, efekty takich form wsparcia jak szkolenia z zarządzania stresem czy spotkania integracyjne oceniano jako neutralne albo mało skuteczne. Nauczyciele najczęściej oczekiwali elastyczności w organizacji pracy oraz stałego dostępu do pomocy psychologicznej. Wnioski z badań wskazują na konieczność systemowego zakorzenienia dobrostanu w polityce oświatowej, zadbanie o rozwój kompetencji liderskich kadry zarządzającej oraz instytucjonalne wzmacnianie praktyk wspierających nauczycieli.

The topic of this thesis is the professional and personal well-being of early education teachers and ways to support it. The main goal of the study was to identify the factors that support or limit teachers’ well-being and to analyze the available actions that help improve their professional condition. The research combined a quantitative analysis of an online survey for teachers (N=62) with a qualitative analysis of individual interviews conducted with the principals of two schools (one public and one private), chosen because they apply strategies to support teacher well-being.

This approach made it possible to present both the teachers’ personal experiences and the organizational perspective of school management. The results show that teachers see relationships with students, teamwork, and a sense of purpose in their work as the main foundations of their well-being. At the same time, the respondents pointed to heavy workloads, lack of psychological support, and limited institutional influence as major challenges. The analysis also revealed a low level of effectiveness in the support currently offered by schools. Actions like stress management training or team-building meetings were often rated as neutral or not very effective. Teachers most often expressed the need for more flexibility in work organization and regular access to psychological help. The conclusions suggest that well-being should be rooted in the national education policy, leadership competencies of school management should be developed, and supportive practices for teachers need to be strengthened at the institutional level.