„Łapię chwile ulotne jak ulotka, ulotne chwile łapię jak fotka” – motyw przemijania w polskim rapie na tle medialnych stereotypów tego gatunku muzyki i tradycji poetyckiej

Rap oraz cała kultura hip-hopu pomimo to, że współcześnie stanowią jedno z najbardziej wpływowych zjawisk w popkulturze na całym świecie, wciąż mierzyć się muszą ze stereotypizacją i deprecjonowaniem ze strony mediów i społeczeństwa. Praca ta podejmować będzie próbę przełamania tego schematu, poprzez analizę motywu przemijania i ulotności w polskim rapie w zestawieniu z tradycyjnymi utworami z gatunku poezji. Punktem wyjścia będzie założenie, że refleksje pochodzące z rozważań nad kruchością życia stanowią uniwersalny temat obecny zarówno w poezji, jak i w tekstach rapowych. W pierwszej części omówiona będzie geneza i rozwój rapu, szczególnie uwzględniając jego funkcjonowanie w Polsce oraz przemiany, jakie w nim zaszły na płaszczyźnie tematycznej i stylistycznej. W dalszej części pojawią się fragmenty wybranych utworów literackich podejmujących motyw przemijania oraz ich analizy, co zostanie później zestawione z analizami tekstów rapowych, w których również ten motyw występuje. Kolejna część będzie odgrywać rolę syntetycznego ujęcia wszelkich podobieństw i różnic między dwoma gatunkami, co następnie zestawione zostanie ze stanowiskami teoretyków literatury i kulturoznawców, którzy poruszają temat rapu jako poezji współczesnej nie tylko w kontekście motywu przemijania. Zakończenie zawierać będzie podsumowanie wyników analiz, wzbogacone o osobiste wnioski autorki, zmierzające ku stwierdzeniu, że rap to współcześnie potężne narzędzie do nie tylko poruszania istotnych tematów, ale również sposób wyrażania intensywnych emocji i przełamywania stereotypów.

Despite being one of the most influential phenomena in contemporary pop culture worldwide, rap and hip-hop culture as a whole still face stereotyping and devaluation from the media and society. This work will attempt to break this pattern by analyzing themes of transience and ephemerality in Polish rap, in comparison to traditional works of poetry. The starting point is the premise that reflections stemming from contemplations on the fragility of life constitute a universal theme present in both poetry and rap lyrics. The first part will discuss the origins and development of rap, with particular emphasis on its functioning in Poland and the thematic and stylistic changes that have occurred within it. The following section will feature excerpts from selected literary works that address the theme of transience and their analyses, which will then be contrasted with analyses of rap lyrics that also incorporate this motif. The next section will serve as a synthetic overview of all the similarities and differences between the two genres, which will then be contrasted with the positions of literary theorists and cultural scholars who address rap as contemporary poetry, not only in the context of transience. The conclusion will include a summary of the analytical findings, enriched with the author's personal conclusions, leading to the conclusion that rap is a powerful tool today, not only for addressing important topics but also for expressing intense emotions and challenging stereotypes.