Więcej niż ratownictwo – Ochotnicze Straże Pożarne jako fundament kapitału społecznego i społeczności lokalnej. Studium porównawcze dwóch jednostek OSP.

Celem pracy jest analiza i zrozumienie wielowymiarowej roli, jaką Ochotnicze Straże Pożarne (OSP) odgrywają we współczesnych społecznościach lokalnych. Praca odpowiada na pytania o czynniki zachęcające do wstępowania i pozostawania w strukturach OSP. Bada również specyfikę funkcjonowania jednostek OSP oraz relacje nawiązywane z otoczeniem instytucjonalnym. Praca ma charakter studium porównawczego, które obejmuje dwie jednostki OSP zróżnicowane pod względem położenia geograficznego, liczby członków oraz intensywności działań ratowniczych. Materiał badawczy został zgromadzony za pomocą różnych metod badawczych – indywidualnych wywiadów pogłębionych ze strażakami o zróżnicowanym stopniu funkcyjnym, wywiadów z liderami lokalnymi oraz analizy desk research fanpage’ów badanych jednostek na portalu Facebook. Ramę teoretyczną pracy stanowią koncepcje socjologiczne, które pozwalają na interpretację zebranych danych. Kluczowe znaczenie mają teorie kapitału społecznego, koncepcje więzi społecznych oraz teorie wymiany społecznej.

The aim of this thesis is to analyse and understand the multidimensional role played by Volunteer Fire Brigades (VFB) in contemporary local communities. The thesis answers questions about the factors that encourage people to join and remain in VFB structures. It also examines the specific nature of VFB units and their relations with the institutional environment. The thesis is a comparative study covering two OSP units that differ in terms of geographical location, number of members and intensity of rescue operations. The research material was collected using various research methods – individual in-depth interviews with firefighters of various ranks, interviews with local leaders, and desk research analysis of the Facebook fan pages of the units studied. The theoretical framework of the work is based on sociological concepts that allow for the interpretation of the collected data. Theories of social capital, concepts of social bonds and theories of social exchange are of key importance.