Manipulacja wizerunkiem Unii Europejskiej w polskiej prekampanii i kampanii wyborczej do Parlamentu Europejskiego w 2024 roku

Poniższa praca podejmuje tematykę strategii komunikacyjnych stosowanych przez polskie partie polityczne w odniesieniu do Unii Europejskiej (UE) w kontekście wyborów do Parlamentu Europejskiego. Głównym celem pracy było zbadanie, w jaki sposób ugrupowania polityczne – Prawo i Sprawiedliwość (PiS), Platforma Obywatelska (PO) oraz Konfederacja Wolność i Niepodległość – kształtowały i manipulowały obrazem UE w przekazach publicznych w trakcie prekampanii i kampanii wyborczej przed wyborami 2024 roku. Analizie poddano również wybrane wypowiedzi polityków unijnych, by zestawić je z polskim dyskursem politycznym.

Praca ma charakter empiryczny. Jednym z ważniejszych elementów badania była ankieta przeprowadzona wśród osób w wieku 19–29 lat. Celem badania społecznego było poznanie percepcji młodego pokolenia wobec komunikatów politycznych na temat UE oraz ich wpływu na postrzeganie samej Unii i decyzje wyborcze.

Analiza wypowiedzi członków partii i urzędników unijnych pozwala wykazać, w jaki sposób manipuluje się wizerunkiem samej Unii oraz czy odnosi ona skutek wśród młodych wyborców. W pierwszym rozdziale dokonuje się analizy definicji manipulacji. W drugim rozdziale przeprowadzono analizę wypowiedzi Ursuli von der Leyen i Roberty Metsoli, czołowych polityczek unijnych. W rozdziale trzecim przeprowadzono ewolucję partii politycznych i ruchów eurosceptycznych, by następnie scharakteryzować poglądy aktywu politycznego poszczególnych formacji i wyjaśnić ich manipulację wizerunkiem UE. W rozdziale czwartym opisano badanie będące uzupełnieniem pracy.

Analiza wypowiedzi polityków wykazała, że każda z badanych partii przedstawiała UE w odmienny sposób, dostosowany do własnych celów politycznych. PiS często prezentował UE jako instytucję ingerującą w suwerenność Polski, podkreślając zagrożenia związane z jej polityką, chociaż podkreślano konieczność pozostania w jej strukturach. PO z kolei kreowała wizerunek UE jako gwaranta stabilizacji, rozwoju i wartości demokratycznych. Konfederacja używała narracji eurosceptycznej, skupiając się na krytyce biurokracji i ideologicznej dominacji Brukseli. Równocześnie wypowiedzi polityków UE, często apelujących o przestrzeganie zasad praworządności, były instrumentalizowane w polskim dyskursie w celu mobilizacji elektoratu.

Badanie ankietowe pokazało, że młodzi wyborcy dostrzegają manipulacyjne techniki stosowane przez partie oraz widzą trudności wynikające z członkostwa w niej, chociaż pozostają zdecydowanymi zwolennikami członkostwa Polski w UE. Wnioski z pracy wskazują na istotną rolę komunikacji politycznej w kształtowaniu opinii społecznej o Unii Europejskiej oraz na świadomość młodych obywateli w zakresie strategii manipulacyjnych stosowanych w kampaniach wyborczych.

Praca podkreśla znaczenie edukacji medialnej oraz potrzeby większej transparentności w debacie publicznej, szczególnie w kontekście wyborów europejskich, które mają wpływ nie tylko na przyszłość Polski, ale i całej wspólnoty unijnej.

The following research deals with the communication strategies used by the Polish political parties regarding the European Union (EU) in the context of the European Parliament elections. The main aim of the study was to investigate how political groupings - Law and Justice (PiS), Civic Platform (PO) and the Freedom and Independence Confederation - shaped and manipulated the image of the EU in public messages during the pre-campaign and the election campaign before the 2024 elections. Selected statements by EU politicians were also analysed to compare them with Polish political discourse.

The work presents an empirical character. One of the most important elements of the study was a survey conducted among 19-29 year olds. The aim of the social survey was to find out the perception of the young generation towards political messages about the EU and their impact on the perception of the Union as such, and electoral decisions.

The analysis of statements made by party members and Union officials makes it possible to show how the image of the Union itself is manipulated and whether it has an effect among young voters. The chapter one analyses the definition of manipulation. In chapter two an analysis of the statements of Ursula von der Leyen and Roberta Metsola, leading Union politicians, is carried out. In the third chapter, the evolution of political parties and Eurosceptic movements is carried out. Next, the views of selected political activists of the specific formations were characterised and their manipulation of the image of the EU was explained. Chapter four describes the survey that complements the work.

The analysis of politicians' statements showed that each of the parties surveyed presented the EU in a different way, adapted to their own political goals. PiS often presented the EU as an institution interfering with Poland's sovereignty, emphasising the dangers of its policies, although there was also underlined that it was necessary to remain within its structures. On the other hand, PO created an image of the EU as a safeguard of stability, development and democratic values. The Confederation used a Eurosceptic narrative, focusing on criticism of bureaucracy and the ideological domination of Brussels. At the same time, statements by EU politicians, often appealing for respect for the rule of law, were instrumentalised in the Polish discourse in order to mobilise the electorate.

The survey showed that young voters recognise the manipulative techniques used by parties and see the difficulties of membership in it, although they remain strong supporters of Poland's membership in the EU. The conclusions of the study indicate the important role of political communication in shaping public opinion about the European Union and the awareness of young citizens about manipulative strategies used in election campaigns.

The thesis highlight the importance of media education and the need for greater transparency in public debate, especially in the context of the European elections, which affect not only the future of Poland, but also of the entire EU community.