Prawne mechanizmy zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego w sytuacjach kryzysowych

Celem niniejszej pracy jest przekrojowe przedstawienie prawnych mechanizmów zapewniania bezpieczeństwa energetycznego na przykładzie instrumentów prawnych przyjętych przez Radę (UE) na podstawie art. 122 TFUE w reakcji na kryzys energetyczny 2022 roku. W ramach rozważań zarysowano ewolucję unijnego rozwoju współpracy w zakresie polityki energetycznej, oraz związaną z ową ewolucją zmianę rozumienia podstawowych pojęć takich jak bezpieczeństwo energetyczne, kryzys, solidarność energetyczna. Jako punkt wstępny do głównej analizy, zarysowane zostało unijne prawo pierwotne i pochodne, stanowiące tło dla przedmiotowej tematyki.W dalszej kolejności wskazano an kluczowe znaczenie soft law (m.in. Planu RePowerEU) dla wyznaczania programowego kierunku regowania kryzysowego w sektorze energetycznym oraz przeprowadzono pogłębioną analizę konkretnych unijnych rozporządzeń nadzwyczajnych, stanowiących operacjonalizację owego soft law. Wykazano, że eskalacja kryzysu w 2022 roku doprowadziła do większego powiązania polityki bezpieczeństwa energetycznego z aspektami klimatycznymi oraz wymusiła redefinicję tego czym jest bezpieczeństwo energetyczne, oraz jakie komponenty je współtworzą.

The aim of herein thesis is to provide a comprehensive presentation of the legal mechanisms for ensuring energy security, using the example of legal instruments adopted by the Council (EU) under Article 122 TFEU in response to the 2022 energy crisis. The thesis outlines evolution of EU cooperation in energy policy and the related shift in understanding of fundamental concepts such as energy security, crisis, and energy solidarity. As a starting point for the main analysis, EU primary and secondary law was outlined, which provides a background for the topic. Subsequently, crucial importance of soft law (including the RePowerEU Plan) in determining the programmatic direction of crisis management in the energy sector was highlighted, and an in-depth analysis of specific EU emergency regulations that operationalize this soft law was conducted. It was shown that the escalation of the crisis in 2022 led to a greater connection between energy security policy and climate aspects and forced a redefinition of what energy security is and what components contribute to it.