Wpływ treści true crime na postrzeganie przestępców - analiza międzypokoleniowa

Niniejsza praca naukowa poświęcona jest analizie i przedstawieniu sposobu postrzegania sylwetki przestępcy przez pryzmat dwóch kluczowych zmiennych: intensywności konsumpcji treści z gatunku true crime oraz przynależności pokoleniowej respondentów. Dynamiczny rozwój mediów true crime, w szczególności podcastów oraz seriali, sprawił, że zbrodnia stała się jednym z głównych motywów współczesnej popkultury. Celem pracy było zbadanie, jak regularny kontakt z tymi treściami oraz wiek badanych wpływają na ich wrażliwość moralną, poziom empatii poznawczej, deklarowany dystans społeczny oraz punitywność. W warstwie teoretycznej praca przybliża genezę i formaty gatunku true crime, mechanizmy kształtowania i percepcji obrazu przestępczości w przekazach medialnych oraz pojęcie pokolenia wraz z przedstawieniem formatów wykorzystywanych przez poszczególne generacje do konsumpcji treści oraz ich interpretacji. Część empiryczna opiera się na badaniach własnych, przeprowadzonych na grupie badawczej 241 respondentów, w których wyniki ujawniły zależności psychospołeczne zachodzące w świadomości odbiorców. Zgromadzony materiał badawczy wykazał, iż regularna konsumpcja true crime sprzyja psychologizacji i humanizacji sprawców. Dodatkowo fani gatunku znacznie częściej szukają przyczyn przestępczości w czynnikach zewnętrznych, takich jak warunki ekonomiczne czy wpływ środowiska rówieśniczego. Jednocześnie analiza ujawniła tzw. syndrom groźnego świata; mimo wyższej empatii poznawczej, odbiorcy gatunku true crime charakteryzują się wyższą punitywnością oraz większym poparciem dla zaostrzenia kar niż osoby niebędące konsumentami. W wymiarze międzypokoleniowym obalono stereotyp o wysokiej tolerancji młodszej generacji, ponieważ według zebranych danych przedstawiciele Generacji Z zadeklarowali najwyższy dystans społeczny wobec przestępców. Praca udowadnia, że formaty true crime przestały być jedynie formą rozrywki, stając się narzędziem nieformalnej socjalizacji prawnej i moralnej.

This academic thesis is devoted to the analysis and presentation of the perception of the offender's profile through the prism of two key variables: the intensity of consumption of true crime media and the generational affiliation of the respondents. The dynamic development of true crime media – in particular podcasts and series – has turned crime into one of the leading motifs of contemporary pop culture. The aim of this study was to examine how regular contact with this content, as well as the age of the respondents, affect their moral sensitivity, level of cognitive empathy, declared social distance, and punitiveness. In the theoretical framework, the thesis outlines the genesis and formats of the true crime genre, the mechanisms of shaping and perceiving the image of crime in media messages, and the concept of generation, along with a presentation of the formats used by individual generations to consume and interpret content. The empirical section is based on original research conducted on a research group of 241 respondents, the results of which revealed psychosocial relationships within the audience's consciousness. The gathered research material demonstrated that regular consumption of true crime fosters the psychologization and humanization of offenders. Additionally, fans of the genre are significantly more likely to attribute the causes of delinquency to external factors, such as economic conditions or the peer environment. At the same time, the analysis presented the so-called mean world syndrome: despite a higher level of cognitive empathy, consumers of the true crime genre are characterized by higher punitiveness and greater support for harsher punishments compared to non-consumers. In terms of the generational perspective, the findings debunked the stereotype of high tolerance among the younger generation, as the collected data revealed that representatives of Generation Z declared the highest social distance toward criminals. The thesis proves that true crime formats have ceased to be merely a form of entertainment, becoming a tool for informal legal and moral socialization.