Ograniczenia prawa do strajku

Przedmiotem niniejszej pracy są rozważania mające na celu określenie granic prawa do strajku jako jednego z podstawowych praw pracowniczych. W pierwszej części omówiono pojęcie strajku, jego relację do sporu zbiorowego, miejsce wśród innych środków rozwiązywania sporów zbiorowych oraz określono charakter prawny prawa do strajku. Następnie przedstawiono jego podstawy normatywne, odwołując się do Konstytucji RP, ustawy o rozwiązywaniu sporów zbiorowych oraz wybranych aktów prawa międzynarodowego. Główna część pracy koncentruje się na analizie podmiotowych, przedmiotowych i proceduralnych ograniczeń prawa do strajku w perspektywie standardów międzynarodowych. Ograniczenia oceniono w kontekście ich celowości i zasadności. W zakresie ograniczeń podmiotowych omówiono krąg uprawnionych podmiotów oraz art. 19 ust. 2 i 3 ustawy o rozwiązywaniu sporów zbiorowych. W ramach ograniczeń przedmiotowych wskazano zakaz strajku z art. 19 ust. 1 ww. ustawy oraz ograniczenia dotyczące powodów strajku. Przedstawiono ograniczenia proceduralne takie jak: wyłączność związkowa, referendum strajkowe, obowiązek wcześniejszego ogłoszenia, wymóg subsydiarności (ultima ratio) oraz klauzulę pokoju społecznego. Przedstawiono wnioski dotyczące zgodności istniejących ograniczeń ze standardami międzynarodowymi oraz ich adekwatności, wskazując na słuszność niektórych z nich oraz na obszary wymagające interwencji ustawodawcy, np. wyłączność związkowa czy blankietowy zakaz strajków dla wszystkich urzędników publicznych. Sformułowano wnioski de lege ferenda, wskazujące możliwe kierunki zmian legislacyjnych.

The subject of this thesis is an analysis aimed at defining the restrictions on the right to strike as one of the fundamental labour rights. The initial part addresses the concept of strike, its relationship to collective disputes, its place among other means of resolving collective labour conflicts, and the legal nature of the right to strike. Subsequently, the normative foundations of this right are presented, with reference to the Constitution of the Republic of Poland, the Act on the Resolution of Collective Labour Disputes, and selected international legal instruments. The main part of the thesis focuses on an analysis of the subjective, objective, and procedural restrictions on the right to strike in the context of international standards. These limitations are evaluated in terms of their purpose and justification. Regarding subjective limitations, the scope of entitled entities and Article 19(2) and (3) of the Act on the Resolution of Collective Labour Disputes are discussed. Within the framework of objective limitations, the prohibition of strikes pursuant to Article 19(1) of the Act, as well as restrictions concerning the reasons for striking, are indicated. Procedural limitations such as trade union exclusivity, strike referendum, the obligation of prior notification, the subsidiarity principle (ultima ratio), and the social peace clause are also presented. The thesis offers conclusions on the compliance of existing limitations with international standards and their adequacy, recognising the justification of certain restrictions while identifying areas requiring legislative intervention - for example, trade union exclusivity and the blanket prohibition of strikes for all public officials. De lege ferenda conclusions are formulated, indicating possible directions for legislative reform.