Retelling baśni i mitu w kontekście bezmateczności

Głównym celem niniejszej pracy jest analiza zjawiska bezmateczności jako motywu przewodniego, wpisanego w szerszy trend związany z morfologią baśni oraz przejawem tendencji narracyjnych obecnych w literaturze różnych epok. Praca dzieli się na cztery rozdziały pogrupowane w trzy części: teoretyczno-badawczą, artystyczną oraz warsztatową. Przedstawione zostały różne sposoby postrzegania baśni i mitu, a także ich symbolika oraz związki z piśmiennictwem. Przedmiotem rozważań jest również sposób, w jaki twórczość literacka ukazuje mechanizmy ograniczania kobiet do funkcji macierzyńskiej oraz jakie skutki wspomniana praktyka niesie dla ich podmiotowości. W dalszej części zaprezentowana została artystyczna realizacja motywu bezmatka, ukazana w formie retellingu mitu Demeter z wykorzystaniem wybranych reprezentacji bohaterek baśniowych. Opowiadanie jest także przykładem przełamywania tradycyjnych schematów społecznych, próby dookreślenia nieznanych dotąd losów postaci marginalizowanych oraz koncentracji na symbiotycznej relacji człowieka ze światem natury. Tym samym wpisuje się ono w nurt założeń ekokrytycznych.

The main aim of this work is to analyze the phenomenon of motherlessness as a leading motif, inscribed in a broader trend related to the morphology of fairy tales and a manifestation of narrative tendencies present in the literature of various eras. The work is divided into four chapters grouped into three parts: theoretical and research, artistic, and workshop. Various ways of perceiving fairy tales and myths are presented, as well as their symbolism and connections with literature. The subject of consideration is also the way in which literary works show the mechanisms of limiting women to the maternal function and what effects this practice has on their subjectivity. The next part presents an artistic implementation of the motherless motif, shown in the form of a retelling of the myth of Demeter using selected representations of fairy tale heroines. The story is also an example of breaking traditional social patterns, an attempt to clarify the previously unknown fates of marginalized characters, and a focus on the symbiotic relationship between humans and the natural world. Thus, it fits into the trend of ecocritical assumptions.