Praktyki własnoręcznego szycia i przerabiania odzieży w modzie PRL lat 60. i 70.

Celem pracy jest analiza praktyk własnoręcznego szycia i przerabiania odzieży w Polsce Ludowej, ze szczególnym uwzględnieniem lat 60. i 70. XX wieku. Punktem wyjścia jest założenie, że działania określane dziś mianem praktyk „zrób to sam” były ważnym elementem codziennego doświadczenia mody w warunkach gospodarki niedoboru. Celem pracy jest analiza tych praktyk oraz próba interpretacji ich znaczenia społecznego i kulturowego. Analiza opiera się na materiałach pochodzących z prasy kobiecej i modowej, między innymi z czasopism „Przyjaciółka”, „Przekrój”, „Kobieta i Życie” oraz „Świat Mody”, a także na literaturze dotyczącej historii mody w PRL. Publikowane w magazynach modowych wykroje, porady i komentarze pokazują, że własnoręczne tworzenie ubrań było traktowane jako normalny sposób uczestniczenia w modzie. Praktyki te umożliwiały oszczędzanie, lecz stwarzały także przestrzeń do eksperymentowania ze stylem, wyrażania indywidualności oraz dostosowywania zachodnich trendów do lokalnych warunków. Najważniejszym elementem pracy jest jednak interpretacja tych zjawisk z wykorzystaniem koncepcji Antoniny Kłoskowskiej, Michela de Certeau i Johna Fiske. Perspektywy te pozwalają spojrzeć na szycie i przerabianie odzieży jako na formę codziennej aktywności, dzięki której użytkownicy nadawali własne znaczenia dostępnym produktom i negocjowali ograniczenia narzucane przez gospodarkę oraz dominujące wzorce kulturowe. Praktyki „zrób to sam” zostały zinterpretowane jako przejaw sprawczości, indywidualizacji i symbolicznego oporu wobec procesów standaryzacji.

This thesis focuses on the practices of sewing and altering clothes in the Polish People's Republic, especially in the 1960s and 1970s. It is based on the assumption that activities now described as do-it-yourself (DIY) practices were an important part of everyday fashion under conditions of limited access to consumer goods. The thesis analyzes these activities and examines their social and cultural significance. The analysis is based on materials published in women's and fashion magazines, including „Przyjaciółka”, „Przekrój”, „Kobieta i Życie”, and „Świat Mody”, as well as literature on the history of fashion in communist Poland. Sewing patterns, advice, and comments published in these magazines show that making and altering clothes at home was treated as a normal way of taking part in fashion. Such practices helped people save money, but they also created opportunities to experiment with style, express individuality, and adapt Western fashion trends to local conditions. An important part of the thesis is the interpretation of these practices using the ideas of Antonina Kłoskowska, Michel de Certeau and John Fiske. These perspectives make it possible to understand sewing and clothing alteration as forms of everyday practice through which individuals gave their own meanings to available products and negotiated the constraints imposed by the economy and dominant cultural patterns. DIY practices are interpreted as a form of agency, individualization, and symbolic resistance to standardization.