Rola agencji Unii Europejskiej w systemie bezpieczeństwa i porządku publicznego – analiza funkcjonalna na przykładzie Europolu, Eurojustu i Frontexu

Niniejsza praca koncentruje się na znaczeniu wyspecjalizowanych agencji Unii Europejskiej w kontekście zapewnienia bezpieczeństwa oraz utrzymaniu porządku publicznego na terenie wszystkich państw członkowskich. Celem pracy jest analiza kompetencji, zakresu działalności oraz skuteczności Europolu, Eurojustu i Frontexu. Pomimo licznych publikacji poświęconych poszczególnym agencjom UE, podjęta w pracy problematyka wynika z dostrzeżonej luki badawczej dotyczącej braku kompleksowych opracowań, które porównują historię, kompetencje, zadania czy wpływ analizowanych trzech agencji na system bezpieczeństwa. Współczesne zagrożenia coraz częściej mają charakter międzynarodowy przez co, pojedyncze państwo nie jest w stanie skutecznie odpowiadać na takie zjawiska, jak na przykład terroryzm, przestępczość zorganizowana czy nielegalna migracja. W odpowiedzi na tego typu wyzwania, UE stworzyła system współpracy, który uzupełniają wyspecjalizowane agencje wspierające państwa członkowskie. Praca ukazuje miejsce agencji w systemie bezpieczeństwa i porządku publicznego oraz ich wpływ na koordynację działań podejmowanych przez organy krajowe. Przeprowadzona analiza pozwala kompleksowo ocenić ich znaczenie dla skuteczności działań polityki bezpieczeństwa oraz wskazać wyzwania związane z dalszym rozwojem współpracy w obszarze bezpieczeństwa i porządku publicznego.

This thesis focuses on the role of specialized European Union agencies in ensuring security and maintaining public order across all Member States. Its objective is to analyze the competencies, scope of activities, and effectiveness of Europol, Eurojust, and Frontex. Despite the numerous publications devoted to individual EU agencies, the subject matter addressed in this thesis stems from an identified research gap concerning the lack of comprehensive studies that compare the history, competencies, tasks, and impact of these three agencies on the security system. Contemporary threats are increasingly transnational in nature, making it difficult for any single state to respond effectively to phenomena such as terrorism, organized crime, or irregular migration. In response to these challenges, the European Union has established a framework for cooperation that is complemented by specialized agencies supporting the Member States. This thesis examines the position of these agencies within the security and public order system and their influence on the coordination of actions undertaken by national authorities. The conducted analysis provides a comprehensive assessment of their significance for the effectiveness of security policy measures and identifies challenges related to the further development of cooperation in the field of security and public order.