EKSPERCI AUTENTYCZNOŚCI NA RYNKU SZTUKI

Celem niniejszej pracy jest poruszenie problematyki braku regulacji zawodu eksperta autentyczności dzieł sztuki w polskim prawie. Praca powstała w oparciu o obowiązujące akty prawne m.in.: regulujące funkcjonowanie muzeów, ochronę zabytków czy przeciwdziałanie praniu pieniędzy. W pierwszej części w sposób istotny dla kontekstu pracy omówione zostały kluczowe pojęcia takie jak: dzieło sztuki, zabytek, dobro kultury, dziedzictwo kulturowe, falsyfikat oraz kopia. Scharakteryzowane zostały również najważniejsze podmioty uczestniczące w obrocie dziełami sztuki do których należą m.in.: artyści, prywatni kolekcjonerzy, muzea, domy aukcyjne i galerie. Omówione zostały również zjawiska wyróżniające polski rynek na tle europejskim, mogące mieć wpływ na obecny stan prawny regulacji zawodu eksperta w Polsce. W dalszej części pracy omówiono wpływ ekspertyzy na proces obrotu dziełami sztuki jak również znaczenie ekspertów w potwierdzaniu autentyczności. Następnie wymieniono przykłady rzeczoznawców, których działalność została uregulowana w polskim prawie, jednak nie są dopuszczeni do wydawania ekspertyz na rzecz prywatnych podmiotów. Na koniec scharakteryzowane zostały główne skutki problemu takie jak zjawisko prania pieniędzy na rynku sztuki czy wprowadzanie falsyfikatów do obrotu z szkodą dla dziedzictwa kulturowego oraz ogólne propozycje rozwiązań problemu.

The aim of this thesis is to address the lack of regulation of the profession of art authenticity expert in Polish law. The thesis is based on applicable legal acts, including those regulating the operation of museums, the protection of historical monuments, and anti-money laundering. The first part, relevant to the context of the paper, discusses key concepts such as: work of art, monument, cultural asset, cultural heritage, forgery, and copy. The most important entities involved in the art trade, including artists, private collectors, museums, auction houses, and galleries, are also characterized. Phenomena that distinguish the Polish market from the European market, which may impact the current legal status of the art expert profession in Poland, are also discussed. The next section discusses the impact of expert opinions on the art trade process and the importance of experts in confirming authenticity. Next, examples of appraisers whose activities are regulated by Polish law but are not permitted to provide expert opinions to private entities, are listed. Finally, the main effects of the problem are characterized, such as the phenomenon of money laundering on the art market or the introduction of counterfeits into circulation to the detriment of cultural heritage, as well as general proposals for solutions to the problem.