Антысавецкі партызанскі атрад у Плешчаніцкай воласці Барысаўскага павета ў святле матэрыялаў групавой крымінальнай справы 1921 года

Artykuł został przygotowany w oparciu o materiały sprawy karnej przechowywanej w Archiwum Akt Nowych (zespół 2478, teczka 651) zawierającej dokumenty z archiwum KGB Białorusi (sygn. 32449-c) dotyczące działalności antyradzieckiej formacji zbrojnej działającej od jesieni 1920 r. na terenie gminy Pleszczanice w powiecie borysowskim w guberni mińskiej. Sprawa zatytułowana „Akta karno-śledcze w sprawie Edwarda Kasperowicza i innych oskarżonych o członkostwo w oddziałach gen. Bułak-Bałachowicza i o działalność agenturalną w 1921 r. na froncie zachodnim” liczy 110 stron. Są to kwestionariusze aresztowanych, protokoły przesłuchań, materiały oświadczeń osobistych, wnioski i uchwały organów Wydziału Specjalnego Frontu Zachodniego, odezwy do ludności, a także dokumenty dotyczące rehabilitacji uczestników oddziału. Materiały obejmują również fotografie poszczególnych członków oddziału. Łącznie w aktach figuruje 19 osób w wieku od 17 do 54 lat, głównie katolików. Spośród nich 10 zostało skazanych na karę śmierci przez radziecki wymiar sprawiedliwości. Pozostali zostali zesłani lub przekazani pod nadzór CzeKa i milicji.Dokumenty pozwalają odtworzyć przebieg śledztwa, ustalić dalsze losy skazańców ich udział w formacji zbrojnej. Ramy chronologiczne tej sprawy obejmują okres od 28 marca do 18 sierpnia 1921 r.

The article presents an analysis of the materials of the criminal case, which is stored in the Archiwum Akt Nowych (fund 2478, file 651) and contains documents from the KGB archive (file No. 32449-c) on the activities of an anti-Soviet armed formation that operated on the territory of the Pleshchanytsky volost of the Borisov district of the Minsk province since the autumn of 1920. The case titled Akta karno-śledcze w sprawie Edwarda Kasperowicza i innych oskarżonych o członkostwo w oddziałach gen. Bułak-Bałachowicza i o dyłystący agenturalną w 1921 r. na froncie zachodnim contains 110 pages. These are the questionnaires of the arrested, interrogation protocols, materials of personal statements, conclusions and resolutions of the bodies of the Special Department of the Western Front, appeals of local residents, as well as documents on rehabilitation. The materials include photographs of individual members of the detachment. A total of 19 people aged 17 to 54, mostly Roman Catholics, were involved in the case. 10 of them were sentenced to execution by an extrajudicial body. Others were exiled or transferred to the supervision of the UNK and milice. The documents reveal the details of the investigation, including the testimonies of the arrested and their stories about the activities of the armed formation. The chronological boundaries of the case are from March 28 to August 18, 1921.