Literatur nach Auschwitz (Paul Celan, Peter Weiss, Tadeusz Borowski)

Praca licencjacka porusza problematykę dotyczącą możliwości tworzenia literatury po Auschwitz. Analizuję w niej literackie sposoby przedstawienia Holokaustu i rzeczywistości obozowej w wybranych utworach Tadeusza Borowskiego, Paula Celana i Petera Weissa. W swoich opowiadaniach Borowski przedstawia Auschwitz realistycznie zachowując dystans w narracji, Celan w wierszu Fuga śmierci (Todesfuge) wykorzystuje język metaforyczny, aby stworzyć poetycki obraz Zagłady. Weiss w dramacie sądowym Dochodzenie (Die Ermittlung) opiera się na formie dokumentalnej czerpiąc inspirację z dokumentów procesowych i zeznań świadków. Dokonana analiza pokazuje, jak za pomocą trzech różnych strategii literatura próbuje przedstawić cierpienie, dehumanizację oraz mechanizmy funkcjonowania obozu.

This bachelor’s thesis addresses the issue of the possibility of creating literature after Auschwitz. In it, I analyze literary representations of the Holocaust and camp life in selected works by Tadeusz Borowski, Paul Celan, and Peter Weiss. In his short stories, Borowski depicts Auschwitz realistically while maintaining a sense of distance in the narrative; in his poem “Fugue of Death” (Todesfuge), Celan uses metaphorical language to create a poetic image of the Holocaust; and in his courtroom drama The Investigation (Die Ermittlung), relies on a documentary form, drawing inspiration from trial documents and witness testimony. The analysis demonstrates how, through three different strategies, literature attempts to portray suffering, dehumanization, and the mechanisms by which the camp functioned.

Die Bachelorarbeit befasst sich mit der Frage, inwieweit Literatur nach Auschwitz entstehen kann. Darin analysiere ich die literarischen Darstellungsweisen des Holocausts und der Lagerrealität in ausgewählten Werken von Tadeusz Borowski, Paul Celan und Peter Weiss. In seinen Erzählungen stellt Borowski Auschwitz realistisch dar und bewahrt dabei eine gewisse Distanz in der Erzählung; Celan bedient sich in seinem Gedicht „Todesfuge“ einer metaphorischen Sprache, um ein poetisches Bild des Holocaust zu schaffen. Weiss stützt sich in seinem Gerichtsdrama „Die Ermittlung“ stützt sich auf die dokumentarische Form und lässt sich von Prozessunterlagen und Zeugenaussagen inspirieren. Die vorliegende Analyse zeigt, wie die Literatur mithilfe dreier verschiedener Strategien versucht, das Leiden, die Entmenschlichung und die Funktionsmechanismen des Lagers darzustellen.