Przestępstwa konwencyjne w polskim prawie karnym

Rozprawę poświęcono problematyce przestępstw konwencyjnych w polskim prawie karnym. Biorąc pod uwagę cel pracy, został sformułowany i przyjęty w formie pytania następujący główny problem badawczy: W jakim zakresie polski ustawodawca realizuje w krajowym prawie karnym zobowiązania międzynarodowe do objęcia penalizacją określonych typów zachowań, wynikające z przyjętych wielostronnych umów międzynarodowych? Na jego podstawie opracowano hipotezę główną, która brzmi następująco: Polski ustawodawca w pełnym zakresie realizuje w krajowym prawie karnym zobowiązania do penalizacji określonych typów zachowań, wynikające z zawartych wielostronnych umów międzynarodowych. Główny problem badawczy implikował postawienie szczegółowych problemów badawczych, w odpowiedzi na które sformułowano tezy szczegółowe. Wyraźnie wytyczyły one dalszy przebieg procesu badawczego, w trakcie którego zastosowano następujące metody badawcze: historyczną oraz historyczno-prawną, dogmatyczno-prawną, teoretyczno-prawną, analityczną, prawnoporównawczą oraz badania typu desk research. Rozprawa doktorska zbudowana jest z pięciu rozdziałów, poprzedzonych wstępem i zwieńczonych zakończeniem. Ponieważ, zgodnie z krajową myślą prawniczą, przestępstwa konwencyjne mieszczą się w zakresie przedmiotowym międzynarodowego prawa karnego, pierwszy rozdział poświęcono zagadnieniom definicyjnym i systemowym jego dotyczącym. Zwrócono uwagę na sporność koncepcji międzynarodowego prawa karnego i wynikające z tego tytułu problemy. Podjęto próbę wypracowania definicji międzynarodowego prawa karnego, pozostającej w zgodzie z aktualną doktryną światową, oraz określenia jego zakresu przedmiotowego i podmiotowego. Przedstawiono i opisano katalog czynów zabronionych stanowiących przedmiot jego zainteresowania, tj. zbrodni międzynarodowych. Rozdział drugi obejmuje zagadnienia definicyjne i systemowe w zakresie transnarodowego prawa karnego, które to prawo obejmuje właśnie przestępstwa konwencyjne. Omówiono pojęcie i przedstawiono definicję tego, stosunkowo nowego w polskiej doktrynie i pozostającego poza głównym nurtem jej zainteresowania, działu prawa. Uzasadniono cel wyodrębnienia transnarodowego prawa karnego. Wskazano i omówiono różnice pomiędzy transnarodowym i międzynarodowym prawem karnym. W rozdziale trzecim wskazano źródła obowiązywania transnarodowego prawa karnego na tle zasad obowiązywania polskiej ustawy karnej. Omówiono źródła polskiego prawa karnego, ze szczególnym wskazaniem na miejsce wielostronnych umów międzynarodowych w tym systemie. Przedstawiono także zasady obowiązywania ustawy karnej wyróżniając, kluczową z perspektywy transnarodowego prawa karnego, zasadę represji wszechświatowej. W rozdziale czwartym omówiono stan implementacji przez polskiego ustawodawcę norm konwencyjnych w Kodeksie karnym. Posługując się systematyką przyjętą w ustawie karnej, wskazano zamachy na dobra chronione prawem, do kryminalizacji których Polska zobowiązała się zawierając wielostronne umowy międzynarodowe. Przedstawiono krajowe regulacje kodeksowe obowiązek ten realizujące, a ich zgodność z normami konwencyjnymi poddano ocenie. W ostatnim rozdziale rozprawy, piątym, omówiono stan implementacji przez polskiego ustawodawcę norm konwencyjnych w przepisach pozakodeksowych. Poza tradycyjnie typizowanymi w ustawach innych niż Kodeks karny przestępstwami handlu niewolnikami, związanymi z narkotykami i przestępstwem zanieczyszczania morza, w rozdziale tym ujęto także przestępstwa związane z naruszeniem praw autorskich i praw pokrewnych popełnione za pomocą systemu informatycznego. W rezultacie analizy przeprowadzonej w rozdziale czwartym, otrzymano katalog wielostronnych umów międzynarodowych nakładających na Polskę obowiązek penalizacji zamachów na dobra chronione w Kodeksie karnym oraz przestępstw konwencyjnych w nim penalizowanych, który - w formie tabeli - załączono do rozprawy.

This dissertation undertakes the issue of transnational crimes in the Polish criminal law. The following main research problem was formulated: To what extent does the Polish legislator implement, in the domestic criminal law, international obligations to penalize specific types of conduct, imposed by adopted international conventions? On the basis thereof, the following main research thesis was adopted: The Polish legislator to the full extent implements in the domestic criminal law obligations to penalize specific types of conduct, resulting from adopted international conventions. The main research problem implied posing questions providing for specific research problems. In response thereto, specific theses were formulated, indicating the further course of the research process. The following research methods were used in conducting the research: historical and legal-historical, legal-dogmatic, legal-theoretical, analytical, comparative legal, as well as desk research. The dissertation is composed of five chapters, preceded by an introduction and closed with the conclusion. Since, according to the domestic doctrine, transnational crimes lie within the scope of international criminal law, the first chapter is devoted to definitional and systemic issues thereof. The attention is paid to the contentious nature of its concept and problems resulting therefrom. The attempt is made to develop the definition of international criminal law consistent with the current worldwide doctrine, as well as to determine its subjective and objective scopes. The catalog of crimes falling within international criminal law, i.e. international crimes, is presented and described. The second chapter undertakes definitional and systemic issues of transnational criminal law, covering transnational crimes. The term and definition of this, relatively new to the Polish doctrine and staying outside its mainstream, branch of law are discussed. The reasons for distinguishing transnational criminal law as a separate legal domain are given, its distinct features are presented, as well as differences between transnational criminal law and international criminal law are discussed. The third chapter discusses sources of transnational criminal law’s application in the light of principles of domestic criminal law’s application. The sources of Polish criminal law are presented, with particular consideration given to the place and role of international conventions within that system. The principles of criminal act’s application with respect to time, place and toward people are described, highlighting the key, from the perspective of transnational criminal law, principle of universal jurisdiction. In the fourth chapter, an assessment is made of the implementation, by the Polish legislator, obligations imposed by adopted international conventions, to penalize actions against the interests protected by the Polish criminal code. Using the systematics adopted by the code, crimes against interests protected under the law, provided for in adopted international conventions, are presented. Domestic code provisions, meeting the obligation to penalize these crimes, are described and their consistency with the treaty norms is assessed. As a result of research conducted in the fourth chapter, a catalogue of international conventions obliging Poland to penalize actions against interests protected by the criminal code is compiled, along with penalized transnational crimes, and is enclosed, in the form of the table, with the dissertation. The last chapter, fifth, is devoted to non-code transnational crimes penalized in the Polish criminal law. Apart from, traditionally typified in acts different than the criminal code, slavery, drug crimes and a crime of pollution of the sea, also crimes related to infringements of copyright and related rights committed by means of a computer system are addressed.