Listy zastawne w polskim a niemieckim porządku prawnym: porównanie norm dotyczących emisji i zabezpieczenia

W pracy porównane są normy prawne dotyczące problematyki rodzajów, procedury emisji oraz bezpieczeństwa listów zastawnych w porządkach prawnych Polski i Niemiec. Zauważono, że model polskich listów zastawnych w istotnych kwestiach różni się od modelu niemieckiego. Polski emitent ma dostęp do mniejszej liczby rodzajów listów zastawnych, a także rodzajów ograniczonych praw rzeczowych w przypadku hipotecznych listów zastawnych; zwłaszcza brakuje długu gruntowego. Niemiecka instytucja kredytowa, dzięki systemowi licencyjnemu, może w łatwiejszy sposób uzyskać status banku hipotecznego, ponieważ w Niemczech nie funkcjonuje już obligatoryjny model specjalistycznego banku hipotecznego. W porządku polskim wierzytelności hipoteczne w większości porównywalnych przypadków muszą spełnić bardziej restrykcyjne wymogi niż w porządku niemieckim, aby mogły być włączone do puli aktywów stanowiących zabezpieczenie. W zakresie bankowo-hipotecznej wartości obiektu zabezpieczającego wierzytelność, w Niemczech rozporządzenia są źródłem norm prawnych; w Polsce banki hipoteczne są autonomiczne, ale podlegają finansowemu organowi nadzoru, który wydaje rekomendacje. Polski bank hipoteczny musi spełniać wymóg 5% nominalnego nadzabezpieczenia, a niemiecki 2% nominalnego nadzabezpieczenia oraz 2% według wartości bieżącej. Oprócz innych działań prawnych stymulujących zwiększenie poziomu długoterminowego finansowania przez banki, konieczna wydaje się większa liberalizacja przepisów, aby statystyki emisji listów zastawnych w Polsce rosły.

The thesis comprises a comparison of legal norms regarding the types, issuance procedure and security of covered bonds in the Polish and German legal orders. It has been noticed, that the Polish covered bond model differs from the German model in several important aspects. The Polish issuer has access to fewer types of covered bonds, as well as fewer limited property rights in the case of mortgage covered bonds; particularly a land charge right is missing. The German credit institution, thanks to a license-based system, can obtain the status of a mortgage bank more easily, since the obligatory specialised mortgage bank model no longer exists in Germany. Mortgage-secured claims in the Polish legal order in most comparable cases are required to comply with more restrictive requirements than in the German legal order, so that they may be included in the cover pool. When it comes to the mortgage lending value of the collateral assets, regulations (secondary legislation) are used in Germany, whereas in Poland the mortgage banks are autonomous, but they are overseed by the financial markets authority that issues recommendations. The Polish mortgage bank must comply with a 5% nominal overcollateralisation requirement, and the German bank with a 2% nominal overcollateralization and a 2% present value requirement. Among other legal measures stimulating an increase in the level of long-term financing by banks, a greater liberalisation of statutory provisions seems necessary if the covered bond issuance statistics in Poland are to increase.