Pozycja prawna niepełnosprawnego pracownika w perspektywie uprawnień przyznanych przez prawo unijne i krajowe

Tematem niniejszej pracy magisterskiej jest pozycja prawna oraz uprawnienia pracownicze osób niepełnosprawnych na rynku pracy. Na podstawie analizy przepisów prawa unijnego oraz krajowego – ze szczególnym uwzględnieniem ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych – przedstawiona została sytuacja prawna pracownika niepełnosprawnego, w tym przysługujące mu uprawnienia oraz ciążące na pracodawcach obowiązki. Przeanalizowano ewolucję postrzegania niepełnosprawności, przechodząc od modelu medycznego do społecznego, a także wpływ Konwencji ONZ o Prawach Osób Niepełnosprawnych na kształtowanie się standardów ochrony. W pracy szczegółowo omówiono mechanizmy antydyskryminacyjne, w tym instytucję racjonalnych usprawnień oraz systemowe instrumenty wspierające zatrudnienie, takie jak dofinansowania z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON). Dla pełnego obrazu problematyki poddano krytycznej ocenie skuteczność obowiązujących rozwiązań, wskazując na ich mankamenty oraz zaproponowano kierunki niezbędnych reform legislacyjnych.

The subject of this master’s thesis is the legal position and employment rights of people with disabilities in the labour market. Based on an analysis of European Union's and national legislation – with particular reference to the Act on Vocational and Social Rehabilitation and Employment of Persons with Disabilities – the legal situation of employees with disabilities is presented, including their rights and the obligations imposed upon employers. The evolution of the perception of disability was analysed, moving from a medical to a social model, as well as the impact of the United Nations Convention on the Rights of Persons with Disabilities on the development of protection standards. The paper discusses in detail anti-discrimination mechanisms, including the concept of reasonable accommodation and systemic instruments supporting employment, such as funding from the State Fund for the Rehabilitation of Disabled Persons (PFRON). To provide a complete overview of the issue, the effectiveness of existing measures is critically assessed, highlighting their flaws, and directions for necessary legislative reforms are proposed.