Dobrostan papug w sklepach zoologicznych

Celem niniejszej pracy była ocena warunków utrzymania oraz poziomu dobrostanu papug (Psittaciformes) sprzedawanych w sklepach zoologicznych w Warszawie w odniesieniu do ich naturalnych potrzeb biologicznych i behawioralnych. Badania przeprowadzono w lipcu 2026 roku w siedmiu warszawskich sklepach zoologicznych przy użyciu metody nieuczestniczącej, niejawnej obserwacji bezpośredniej oraz autorskiej listy kontrolnej, opracowanej na podstawie wytycznych protokołu PsittaWel. Łącznie zbadano 92 osobniki należące do 14 gatunków (z dominacją papużki falistej Melopsittacus undulatus stanowiącej 51,1% próby).

Wyniki badań wykazały powszechne nieprawidłowości dotyczące warunków bytowych papug. W 100% klatek stwierdzono nieodpowiednią dietę opartą wyłącznie na suchym ziarnie lub kolbach, przy całkowitym braku świeżego pokarmu, takiego jak owoce i warzywa. W 86,4% klatek przestrzeń była niewystarczająca do podjęcia próby lotu, a w 77,3% odnotowano zalegające odchody na żerdziach i prętach klatek. Ponadto w 45,5% pomieszczeń nie stwierdzono zabawek ani wzbogaceń środowiskowych umożliwiających realizację naturalnej potrzeby żerowania. U 21,7% papug zaobserwowano widoczne objawy problemów zdrowotnych, z dominacją osowiałości (8,7%) oraz ubytków w upierzeniu (6,5%), a także pojedyncze przypadki świerzbowca i infekcji.

Pozytywnym aspektem było utrzymywanie większości papug w parach lub grupach tego samego gatunku. Zaobserwowane zaniedbania wskazują na trudności w zapewnieniu odpowiednich warunków bytowych papugom w sklepach zoologicznych, a także na potrzebę doprecyzowania krajowych przepisów prawnych i usprawnienia nadzoru ze strony Inspekcji Weterynaryjnej.

The aim of this study was to evaluate the housing conditions and welfare of parrots (Psittaciformes) sold in pet stores in Warsaw in relation to their natural biological and behavioural needs. The study was conducted in July 2026 across seven pet shops in Warsaw using non-participant, undisclosed direct observation and a structured checklist adapted from the PsittaWel assessment protocol. A total of 92 individual birds representing 14 species were examined, with the budgerigar (Melopsittacus undulatus) being the most prevalent, accounting for 51.1% of the sample.

The results revealed widespread deficiencies in the basic living conditions provided to the parrots. In 100% of the inspected cages, diets were restricted entirely to dry seed mixtures or treat sticks, with a complete absence of fresh food such as fruits and vegetables. In 86.4% of cages, the available space was insufficient for flight, while 77.3% showed accumulated faeces on perches and cage bars. Additionally, 45.5% of enclosures lacked toys or environmental enrichment necessary for natural foraging behaviour. Clinical or behavioural signs of health problems were recorded in 21.7% of the birds, predominantly manifested as lethargy (8.7%) and feather loss (6.5%), alongside isolated cases of knemidocoptiasis and apparent infections.

On a positive note, most parrots were housed in pairs or conspecific groups. The recorded neglect reflects ongoing difficulties in meeting the welfare requirements of parrots in retail pet shops, emphasizing the need for more specific national regulations and more effective oversight by the Veterinary Inspection.