Praca magisterska
Brak miniatury
Licencja

ClosedAccessDostęp zamknięty

Action and omission bias in VR studies: implementations of moral dilemmas

Autor
Wodowski, Jan
Promotor
Maćkiewicz, Bartosz
Data publikacji
2025
Abstrakt (PL)

Niniejsza praca dotyczy tematu modelowania procesów podejmowania decyzji moralnych. Problematyka ta zostaje tu podjęta z perspektywy łączącej w sobie paradygmat filozoficzny i psychologiczny. Konkretnie, praca ta skupia się na filozoficznej Doktrynie Działania i Zezwalania (Doctrine of Doing and Allowing) oraz psychologicznych modelach podwójnego przetwarzania. W świetle najnowszych badań eksperymentalnych oraz bieżącej debaty nad Doktryną, zaproponowana zostaje tutaj zmodyfikowana wersja modelu podwójnego przetwarzania, pierwotnie sformułowanego przez Cushmana. Nowy model charakteryzuje się wrażliwością jednego ze swoich podsystemów na pewien typ danych niepercepcyjnych, których opis został zaczerpnięty z pojęcia realnej własności (genuine belonging) wprowadzonego przez Woollard w jej wersji Doktryny. Ten typ danych zostaje w niniejszej pracy zdefiniowany jako Autonomia Obiektu (Object Autonomy), czyli pewna właściwość przedmiotów działania, wyrażająca relacje własności. Tak opisany model został przedmiotem oryginalnego badania eksperymentalnego, które również zostało tu opisane. Badanie wykorzystywało technologię VR oraz wirtualne implementacje nowych wariantów dylematu wagonika do rejestrowania decyzji moralnych uczestników i testowania hipotez dotyczących pojawiania się i skali błędu pominięcia. Wyniki tego badania wzmacniają wybrane argumenty przeciwko modelowi podwójnego przetwarzania w wersji przedstawionej przez Cushmana i pozwalają na sformułowanie zarysu przyszłego programu badawczego rozwijającego nowe rozwiązania zaproponowane w tej pracy.

Abstrakt (EN)

The present thesis concerns the subject of modeling moral decision-making. It approaches this issue from a perspective combining philosophical and sychological paradigms. Specifically, it targets the philosophical moral Doctrine of Doing and Allowing (DDA) and the psychological dual-processing models of moral behavior. It introduces a modified account of Cushman’s dual-model informed by recent experimental evidence and by the theoretical debate on the DDA. The newly described model is characterized by the sensitivity of one of its constituent subsystems to non-perceptual information, modeled after Woollard’s notion of genuine belonging from her account of the doctrine. This information is defined as Object Autonomy, a relational property of objects of action which reflects agents’ ownership claims. The new model is tested with an original experimental study, also presented in the present work. The study employs VR technology and virtual implementations of new variants of the trolley dilemma to register articipants' moral decisions, testing hypotheses concerning presence and magnitude of the omission bias. The results of this study strengthen select arguments against the original dual-processing model by Cushman and allow to formulate an outline for a future research program developing the presently proposed account.

Słowa kluczowe PL
DDA
model podwójnego przetwarzania
VR
dylemat wagonika
podejmowanie decyzji moralnych
psychologia moralności
badanie eksperymentalne
efekt pominięcia
Inny tytuł
Efekt pominięcia i efekt działania w badaniach wykorzystujących VR: implementacje dylematów moralnych
Wydawca
Uniwersytet Warszawski
Data obrony
2025-01-21
Licencja otwartego dostępu
Dostęp zamknięty