Wpływ cech temperamentu oraz wypalenia zawodowego na związek pomiędzy perspektywami czasowymi a odczuwaną satysfakcją z pracy

Różnice indywidualne w zakresie perspektyw czasowych stanowią jeden z kluczowych wyznaczników adaptacji człowieka do funkcjonowania w różnych dziedzinach życia, w tym w kontekście pracy. Przeprowadzone badanie miało na celu weryfikację serii hipotez przewidujących zależności pomiędzy poszczególnymi wymiarami perspektyw czasowych a satysfakcją z pracy. Podjęto też próbę odpowiedzi na pytanie o to, jaką rolę w tym związku odgrywają reaktywność i rytmiczność, jako cechy temperamentu, oraz poziom wypalenia zawodowego. Badanie zostało wykonane z wykorzystaniem kwestionariusza MSQ (Minnesota Satisfaction Questionnaire) do pomiaru satysfakcji z pracy, SZTPI (Short Zimbardo Time Perspective Inventory) do pomiaru perspektyw czasowych oraz skróconej wersji kwestionariusza OLBI (Oldenburg Burnout Inventory) do pomiaru wypalenia zawodowego. Do pomiaru nasilenia cech temperamentu użyto pozycji wchodzących w skład skal reaktywności emocjonalnej oraz rytmiczności z międzykulturowej wersji skróconej do badania markerów temperamentu opracowanej na podstawie FCZ-KT(R). Badana grupa składała się z osób aktywnie zatrudnionych w momencie badania (N = 131). W przeprowadzonych analizach perspektywa Przeszłości Negatywnej oraz Teraźniejszości Fatalistycznej wiązały się z niskim poziomem satysfakcji z pracy, natomiast wymiary Przeszłości Pozytywnej oraz Teraźniejszości Hedonistycznej - z jej wysokim nasileniem. Co więcej, zrównoważona perspektywa czasowa wiązała się dodatnio z satysfakcją z pracy. Natomiast spośród dwóch wymiarów skali wypalenia, jedynie zaangażowanie okazało się istotnym mediatorem analizowanego efektu. W badaniu nie potwierdzono, żeby zależność między zrównoważoną perspektywą czasową a odczuwaną satysfakcją z pracy była moderowana przez cechy temperamentu (reaktywność, rytmiczność). Wyniki tego badania mogą być przydatne zarówno dla teoretyków jak i dla praktyków psychologii organizacji i pracy.

Individual differences in time perspectives constitute one of the key determinants of human adaptation to functioning across various domains of life, including the work context. The present study aimed to verify a series of hypotheses predicting relationships between specific dimensions of time perspective and job satisfaction. An additional objective was to examine the role of emotional reactivity and rhythmicity, as temperament traits, as well as the level of occupational burnout, in this relationship.

The study was conducted using the Minnesota Satisfaction Questionnaire (MSQ) to measure job satisfaction, the Short Zimbardo Time Perspective Inventory (SZTPI) to assess time perspectives, and a shortened version of the Oldenburg Burnout Inventory (OLBI) to measure occupational burnout. Temperament traits were assessed using items derived from the emotional reactivity and rhythmicity scales included in the cross-cultural shortened version for the assessment of temperament markers developed on the basis of the FCZ-KT(R).

The study sample consisted of individuals who were actively employed at the time of data collection (N = 131). The analyses revealed that the Negative Past and Fatalistic Present perspectives were associated with lower levels of job satisfaction, whereas the Positive Past and Hedonistic Present dimensions were related to higher job satisfaction. Moreover, a balanced time perspective was positively associated with job satisfaction. Among the two dimensions of burnout, only work engagement emerged as a significant mediator of the examined relationship. The study did not confirm that the relationship between a balanced time perspective and perceived job satisfaction was moderated by temperament traits (emotional reactivity and rhythmicity).

The findings of this study may be valuable for both theorists and practitioners in the field of work and organizational psychology.