Licencja
Studenci wobec zjawiska dark patterns - klasyfikacja i identyfikacja
Abstrakt (PL)
Celem niniejszej pracy jest zbadanie zjawiska dark patterns w interfejsach użytkownika oraz ich wpływu na doświadczenia. Praca podejmuje problematykę zjawiska dark patterns w rzeczywistości wirtualnej. Pierwszy rozdział koncentruje się na zdefiniowaniu dark patterns. Zostają przedstawione definicje oraz przykłady tychże wzorców projektowania. W tym rozdziale przedstawiono również historię powstania tego terminu i jego ewolucję w kontekście rozwijającej się technologii. Druga część rozdziału poświęcona jest typologii dark patterns. Dzięki przeglądowi literatury zidentyfikowano i opisano różne typy zjawiska. Każdy typ jest szczegółowo opisany wraz z przykładami, które mają ilustrować jak te techniki są stosowane w rzeczywistości. W kolejnym podrozdziale opisane są czynniki działania dark patterns. Przeanalizowano, dlaczego mogą być one skuteczne i jakie mechanizmy psychologiczne są wykorzystywane. W rozdziale drugim dokonano analizy przykładów stosowania mrocznych wzorców projektowych na wybranych, powszechnie używanych serwisach internetowych oraz aplikacjach. Skupiono się na popularnych platformach, takich jak sklepy internetowe i media społecznościowe, w celu zidentyfikowania oraz zrozumienia sposobów implementacji różnych mrocznych wzorców oraz ich wpływu na użytkowników. Każdy przykład został szczegółowo omówiony, z naciskiem na konkretne elementy interfejsu, które mogą prowadzić do wprowadzenia użytkowników w błąd i wywoływać niezamierzone skutki. Analiza ta ma na celu ukazanie mechanizmów działania mrocznych wzorców oraz ich potencjalnych konsekwencji dla użytkowników. Rozdział trzeci pokazuje kontekst aktywności społeczeństwa w życiu wirtualnym w odniesieniu do dark patterns. Część metodologiczna opisuje przeprowadzone badanie jakościowe. Celem badania była ocena świadomości młodych dorosłych na temat dark patterns oraz wpływu na ich emocje. W badaniu wzięły udział 43 osoby uczące się na uczelniach wyższych.
Abstrakt (EN)
The aim of this thesis is to investigate the phenomenon of dark patterns in user interfaces and their impact on experience. The paper addresses the phenomenon of dark patterns in virtual reality. The first chapter focuses on defining dark patterns. This chapter presents Definitions and examples and the history of the origin of the term and its evolution in the context of evolving technology. The second part of the chapter is devoted to the typology of dark patterns. Through a literature review, different types of the phenomenon are identified and described. Each type is described in detail with examples to illustrate how these techniques are used in reality. In the next section, the factors behind dark patterns are described. Why they can be effective and what psychological mechanisms are used are analysed. The second chapter analyses examples of the use of dark design patterns on selected commonly used websites and applications. The focus is on popular platforms, such as online shops and social media, in order to identify and understand the ways in which different dark patterns are implemented and their impact on users. Each example is discussed in detail, with a focus on specific interface elements that can lead to user confusion and have unintended consequences. The analysis aims to show the mechanisms of dark patterns and their potential consequences for users. The third chapter shows the context of society's activity in virtual life in relation to dark patterns. The methodological section describes the qualitative study conducted. The aim of the study was to assess young adults' awareness of dark patterns and the impact on their emotions. Forty-three university students took part in the study.