Ustalenie nierównych udziałów w majątku współnym po ustaniu wspólności ustawowej małżeńskiej

Celem niniejszej pracy magisterskiej jest pogłębione omówienie przesłanek ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym po ustaniu wspólności ustawowej małżeńskiej, w tym wyodrębnienie i dokładne przedstawienie zasadniczych kierunków orzeczniczych w tym zakresie. Praca została podzielona na cztery rozdziały, w tym dwa rozdziały główne. Rozdział II poświęcony został przeważającej dotychczas linii orzeczniczej stojącej na stanowisku, zgodnie z którym „ważne powody” w znaczeniu art. 43 § 2 k.r.o. muszą wiązać się z elementem majątkowym. Ten nurt winę w rozkładzie pożycia małżeńskiego traktuje jako okoliczność nieistotną w przedmiocie ustalenia nierównych udziałów. W tym rozdziale wyodrębnione zostały okoliczności, których zaistnienie daje możliwość pozytywnego rozpatrzenia wniosku o ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym. W rozdziale III omówiony został pogląd dotychczas mniejszościowy, który za przesłankę „ważnych powodów” ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym małżonków pozwala rozmieć winę w rozkładzie pożycia małżeńskiego, a zatem uwzględniać również aspekt niemajątkowy. Po dokładnej kwerendzie orzecznictwa Sądu Najwyższego oraz sądów powszechnych autor pracy dochodzi do wniosku, że przesłankę „ważnych powodów” w znaczeniu art. 43 § 2 k.r.o. trzeba odnosić do okoliczności o naturze nieekonomicznej, a wina w rozkładzie pożycia małżeńskiego może być takim „ważnym powodem”. Autor niniejszej pracy uznaje, że ekonomiczne aspekty postępowania małżonka w postaci nieprzyczyniania się do powstania majątku wspólnego w sposób zgodny z możliwościami oraz siłami należy brać pod uwagę przy badaniu drugiej z przesłanek odejścia od zasady równości udziałów, a mianowicie nierównego stopnia przyczyniania się małżonka do powstania majątku wspólnego.

The purpose of this thesis is to discuss in depth the prerequisites for the determination of unequal shares in the joint property after the cessation of the statutory community of marriage, including the identification and accurate presentation of the main lines of case law in this respect. The work is divided into four chapters, including two main chapters. Chapter II is devoted to the hitherto prevailing line of jurisprudence taking the position that “important reasons” within the meaning of Article 43 § 2 of the Civil Code must be connected with the property element. This current treats fault in the breakdown of marital cohabitation as a circumstance irrelevant to the subject of determining unequal shares. In this chapter, the circumstances whose existence gives the possibility to grant a request for establishing unequal shares in joint property are singled out. Chapter III discusses the hitherto minority view, which considers fault in the breakdown of marital cohabitation as a prerequisite of “important reasons” for establishing unequal shares in the joint property of spouses, thus also taking into account the non-material aspect. After a thorough search of the jurisprudence of the Supreme Court and common courts, the author of this work comes to the conclusion that the premise of ‘important reasons’ within the meaning of Article 43 § 2 of the Civil Code must be referred to circumstances of a non-economic nature, and fault in the breakdown of marital cohabitation may be such an ‘important reason’. The author of this work considers that the economic aspects of a spouse's conduct in the form of failure to contribute to the joint property in a manner consistent with his or her capabilities and strengths should be taken into account when examining the second of the prerequisites for departing from the principle of equal shares, namely the unequal degree of a spouse's contribution to the joint property.