UMIESZCZENIE I WYPISANIE Z KRAJOWEGO OŚRODKA ZAPOBIEGANIA ZACHOWANIOM DYSSOCJALNYM - PROBLEMY PRAWNE

Praca poświęcona jest problematyce regulacji procedur umieszczenia i wypisania z Krajowego Ośrodka Zapobiegania Zachowaniom Dyssocjalnym na podstawie ustawy o postępowaniu wobec osób z zaburzeniami psychicznymi stwarzającymi zagrożenie dla życia, zdrowia i wolności seksualnej innych osób. Pracę otwiera przedstawienie kontekstu historycznego i prawnego, obejmującego zarys dziejów instytucji postpenalnego, prewencyjnego pozbawienia wolności i istniejące standardy międzynarodowe i konstytucyjne. W dalszej kolejności omówiona zostaje geneza tej instytucji w Polsce, począwszy od rzeczywistych i deklarowanych ratio legis, przez proces legislacyjny i postępowanie przed Trybunałem Konstytucyjnym, aż po odbiór ustawy i propozycje zmian. W dalszej części pracy omówione zostają same procedury umieszczenia i wypisania z KOZZDu, ze szczególnym uwzględnieniem problemów prawnych wynikających, między innymi, z ustawowo określonych przesłanek, ukształtowania roli podmiotów występujących w postępowaniu, czy też uregulowaniu procedury w oparciu o cywilne prawo procesowe. W celu wytłumaczenia niektórych problemów związanych z procedurami, tudzież zilustrowania ich skali, w toku pracy przytoczone zostały wyniki badań odnoszących się do praktyki stosowania ustawy.

Praca koncentruje się na identyfikacji problemów związanych ze stosowaniem przewidzianych ustawą procedur, wskazaniu ich źródeł, konsekwencji i możliwych rozwiązań. Przeprowadzona analiza wskazuje, że punktowe zmiany poszczególnych przepisów ustawy nie będą w stanie w rzeczywisty sposób rozwiązać jej najpoważniejszych problemów. Problemy te wynikają bowiem z samych założeń ustawy, a reforma zmierzająca do ich naprawienia będzie musiała przybrać postać uchwalenia nowej ustawy.

The thesis is devoted to the issue of regulating the procedures for placement in and discharge from the National Centre for the Prevention of Dissocial Behaviour (KOZZD) under the Act on Proceedings Against Persons with Mental Disorders Posing a Threat to the Life, Health or Sexual Freedom of Other Persons. The work opens with a presentation of the historical and legal context, including an outline of the history of post-penal preventive detention and the existing international and constitutional standards. It then discusses the origins of this institution in Poland, beginning with its actual and declared ratio legis, through the legislative process and the proceedings before the Constitutional Tribunal, to the reception of the Act and proposed amendments thereto. The subsequent part of the thesis examines the procedures for placement in and discharge from KOZZD themselves, with particular emphasis on the legal problems arising, inter alia, from the statutory prerequisites, the manner in which the roles of participants in the proceedings have been shaped, and the regulation of the procedure on the basis of civil procedural law. In order to explain certain problems connected with these procedures, as well as to illustrate their scale, the thesis also cites the results of studies concerning the practical application of the Act.

The thesis focuses on identifying the problems connected with the application of the procedures provided for in the Act, indicating their sources, consequences and possible solutions. The conducted analysis demonstrates that piecemeal amendments to individual provisions of the Act will not be capable of genuinely resolving its most serious problems. These problems stem from the very assumptions underlying the Act, and any reform aimed at remedying them will have to take the form of enacting a new statute.